Mantra 4

Sukta 10

Sanskrit (Devanagari)

अश्मवर्म मेऽसि यो मोदीच्या दिशोऽघायुरभिदासात्। एतत् स ऋच्छात्

IAST Transliteration

aśmavarmá mé ’si yó mā́ udī́cyā diśó ’ghāyúr abhídāsāt | etát sá ṛ́cchāt ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Thou art my stone-armour. Whoso from the northern quarter, evil-lived, should assail me—let him encounter this (defence).

Translation

Tú eres mi armadura de piedra. Quienquiera que, desde el rumbo del norte, de vida malvada, me asalte, que se tope con esto (defensa).

Word by Word

• अश्मवर्म: stone-armor; a stony protective covering
• अश्मवर्म: Kartā (वाक्ये ‘असि’ इत्यस्य कर्तृ/विधेय-नाम)
• Type: Noun
• Root: अश्म-वर्मन् (प्रातिपदिक; समास) < अश्मन् ‘पत्थर’ + वर्मन् ‘कवच/आवरण’

• मे: for me / my
• मे: Sampradāna/Adhikaraṇa (रक्षार्थं ‘मे’ = ‘मम/मयि’ अर्थे; स्वाम्य/सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• असि: you are
• असि: —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु) ‘to be’

• यः: who
• यः: Kartā (अभिदासात् इत्यस्य कर्ता)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मोदीच्या: (of) the ‘Modīcī’ direction (a named quarter)
• मोदीच्या: Adhikaraṇa (दिशा-सम्बन्धः)
• Type: Adjective
• Root: मोदीच्/मोदीच्य (प्रातिपदिक; दिक्शब्द-विशेषण) < ‘मोद’/‘मुद्’ से व्युत्पत्तिः अनिश्चित; पाठभेद-संभाव्य

• दिशः: of/from the direction
• दिशः: Adhikaraṇa (दिशा-सम्बन्धः: ‘from the direction’ भावे) अथवा अपादानार्थ-षष्ठी (वैदिक)
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक) ‘direction’

• अघायुः: evil-lived; one with harmful life/intent
• अघायुः: Kartā (अभिदासात् इत्यस्य कर्ता; यः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun (epithet)
• Root: अघ-आयुस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय) < अघ ‘evil’ + आयुस् ‘life’

• अभिदासात्: has assailed/has attacked (by hostile act/sorcery)
• अभिदासात्: —
• Type: Verb
• Root: अभि-दास् (धातु) ‘to assail/attack, practice hostile sorcery’ (वैदिक प्रयोग) अथवा ‘अभिदास’ (कृदन्त/नाम) से

• एतत्: this
• एतत्: Karma (ऋच्छात् इत्यस्य कर्म)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: Kartā (ऋच्छात् इत्यस्य कर्ता)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऋच्छात्: let him go/come; let it befall (him)
• ऋच्छात्: —
• Type: Verb
• Root: ऋच्छ्/ऋ (धातु) ‘to go, reach, fall upon’ (वैदिक) अथवा √ऋच्छ् ‘to come upon’

Attribution

Rishi: Atharvanic protective tradition (variable anukramaṇī)

Devata: Aśmavarman (protective power)

Chandas: Anuṣṭubh-like (formulaic)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"From alertness to firm command: threat is acknowledged, then decisively neutralized.","listener_experience":"A sense of being armoured and enclosed; courage without agitation.","intensity":6}