Adhyaya 9

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायाणे किष्किन्धाकाण्डवर्णनं नाम अष्टमो ऽध्यायः अथ नवमो ऽध्यायः श्रीरामावतारकथनं नारद उवाच सम्पातिवचनं श्रुत्वा हनुमानङ्गदादयः अब्धिं दृष्ट्वाब्रुवंस्ते ऽब्धिं लङ्घयेत् को नु जीवयेत्

Así, en el Agni Purāṇa —en la sección del Rāmāyaṇa— concluye el capítulo octavo, llamado «Descripción del Kiṣkindhā Kāṇḍa». Ahora comienza el capítulo noveno, «Relato del descenso (avatāra) de Śrī Rāma». Nārada dijo: Habiendo oído las palabras de Sampāti, Hanumān, Aṅgada y los demás, al ver el océano, dijeron: «¿Quién, en verdad, puede saltar este mar y seguir con vida?»

Verse 2

कपीनां जीवनार्थाय रामकार्यप्रसिद्धये शतयोजनविस्तीर्णं पुप्लुवे ऽब्धिं स मारुतिः

Por la supervivencia de los monos y para el logro pleno de la misión de Rāma, Maruti —hijo del Viento— saltó sobre el océano, de cien yojanas de anchura.

Verse 3

दृष्ट्वोत्थितञ्च मैनाकं सिंहिकां विनिपात्य च लङ्कां दृष्ट्वा राक्षसानां गृहाणि वनितागृहे

Al ver al Maināka alzarse (desde el océano) y, tras abatir a Siṃhikā, contempló Laṅkā; y luego las moradas de los rākṣasas, incluso los aposentos de las mujeres dentro del palacio-residencia.

Verse 4

दशग्रीवस्य कुम्भस्य कुम्भकर्णस्य रक्षसः विभीषणस्येन्द्रजितो गृहे ऽन्येषां च रक्षसो

En los palacios (casas) de Daśagrīva (Rāvaṇa), de Kumbha, del rākṣasa Kumbhakarṇa, de Vibhīṣaṇa, de Indrajit, y también en las casas de los demás rākṣasas.

Verse 5

नापश्यत् पानभूम्यादौ सीतां चिन्तापरायणः अशोकवनिकां गत्वा दृष्टवाञ्छिंशपातले

Absorbido en la ansiedad y el pensamiento, al principio no vio a Sītā en el lugar de bebida ni en otros sitios; luego, yendo al bosque-jardín de Aśoka, la vio bajo un árbol śiṃśapā.

Verse 6

राक्षसीरक्षितां सीतां भव भार्येति वादिनं रावणं शिंशपास्थो ऽथ नेति सीतान्तु वादिनीं

Sītā, custodiada por rākṣasīs, vio a Rāvaṇa decir: «Sé mi esposa»; pero Sītā, sentada bajo el árbol śiṃśapā, respondió: «No».

Verse 7

भव भार्या रावणस्य राक्षसीर्वादिनीः कपिः गते तु रावणे प्राह राजा दशरथो ऽभवत्

«Conviértete en esposa de Rāvaṇa», dijo así la rākṣasī; pero el mono respondió: «Cuando Rāvaṇa se haya ido, el rey Daśaratha vendrá a ser tu señor legítimo».

Verse 8

रामो ऽस्य लक्ष्मणः पुत्रौ वनवासङ्गतौ वरौ रामपत्नी जानकी त्वं रावणेन हृता बलात्

Rama y su hermano Lakshmana—dos príncipes excelsos—han partido a morar en el bosque; tú, Janaki, esposa de Rama, has sido arrebatada por la fuerza por Ravana.

Verse 9

रामः सुग्रीवमित्रस् त्वां मार्गयन् प्रेषयच्च माम् साभिज्ञानञ्चागुलीयं रामदत्तं गृहाण वै

Rama—aliado de Sugriva—te está buscando y me ha enviado. Como señal de reconocimiento, acepta este anillo dado por Rama.

Verse 10

सीताङ्गुलीयं जग्राह सापश्यन्मारूतिन्तरौ भूयो ऽग्रे चोपविष्टं तम् उवाच यदि जीवति

Sītā tomó aquel anillo. Al ver a Māruti (Hanumān) en el árbol, volvió a sentarse frente a él y dijo: «Si él está vivo…».

Verse 11

रामः कथं न नयति शृङ्कितामब्रवीत् कपिः रामः सीते न जानीते ज्ञात्वा त्वां स नयिष्यति

El mono (Hanumān) dijo a la dubitativa Sītā: «¿Cómo podría Rama no llevarte de vuelta? Oh Sītā, Rama no conoce tu paradero; cuando te conozca, sin falta te conducirá de regreso».

Verse 12

रावणं राक्षसं हत्वा सबलं देवि मा शुच साभिज्ञानं देहि मे त्वं मणिं सीताददत्कपौ

«Tras dar muerte al rākṣasa Rāvaṇa junto con todas sus fuerzas, oh Señora, no te aflijas. Dame una señal de reconocimiento: tu joya». Así, Sītā entregó la gema al mono (Hanumān).

Verse 13

उवाच मां यथा रामो नयेच्छीघ्रं तथा कुरु रामश् च इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः त्वां मार्गयेत् प्रेषयेच्च मामिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः काकाक्षिपातनकथाम् प्रतियाहि हि शोकह

Él dijo: «Obra de tal modo que Rāma pueda pronto conducirme (llevarme consigo).» (Algunos manuscritos señalados leen: «y (dile) también a Rāma…». Otra lectura marcada: «Que él te busque y me envíe».) «En verdad, ve y relata el episodio del cuervo que hirió el ojo»—así habló Śoka.

Verse 14

मणिं कथां गृहीत्वाह हनूमान्नेष्यते पतिः अथवा ते त्वरा काचित् पृष्ठमारुह मे शुभे

Tomando la joya y el mensaje, Hanumān dijo: «Tu esposo será traído (hasta ti). O, si tienes alguna urgencia, oh señora auspiciosa, sube a mi espalda.»

Verse 15

अद्य त्वां दर्शयिष्यामि ससुग्रीवञ्च राघवम् सीताब्रवीद्धनूमन्तं नयतां मां हि राघवः

Hanumān dijo: «Hoy te mostraré a Rāghava junto con Sugrīva.» Entonces Sītā habló a Hanumān: «En verdad, que Rāghava me lleve de aquí.»

Verse 16

हनूमान् स दशग्रीव दर्शनोपायमाकरोत् वनं बभञ्ज तत्पालान् हत्वा दन्तनखादिभिः

Entonces Hanumān ideó un medio para obtener audiencia con Daśagrīva (Rāvaṇa): devastó el bosque-jardín, matando a sus guardias con dientes, uñas y cosas semejantes.

Verse 17

हत्वातु किङ्करान् सर्वान् सप्त मन्त्रिसुतानपि पुत्रमक्षं कुमारञ्च शक्रजिच्च बबन्ध तम्

Habiendo dado muerte a todos los sirvientes y también a los siete hijos de los ministros, ató a Akṣa, el príncipe—junto con Śakrajit (Indrajit).

Verse 18

नागपाशेन पिङ्गाक्षं दर्शयामास रावणम् उवाच रावणः कस्त्वं मारुतिः प्राह रावणम्

Con el lazo-serpiente (Nāgapāśa) apresaron al de ojos leonados y lo presentaron ante Rāvaṇa. Rāvaṇa dijo: «¿Quién eres tú?» Māruti respondió a Rāvaṇa.

Verse 19

रामदूतो राघवाय सीतां देहि मरिष्यसि रामबाणैर् हतः सार्धं लङ्कास्थै राक्षसैर् ध्रुवम्

Soy el emisario de Rāma. Devuelve a Sītā a Rāghava; de lo contrario morirás—sin duda abatido por las flechas de Rāma, junto con los Rākṣasas que habitan en Laṅkā.

Verse 20

रावणो हन्तुमुद्युक्तो विभीषणनिवारितः दीपयामास लाङ्गलं दीप्तपुच्छः स मारुतिः

Rāvaṇa, dispuesto a matarlo, fue contenido por Vibhīṣaṇa. Entonces Māruti, hijo del dios del Viento—con la cola en llamas—hizo prender fuego a su cola.

Verse 21

दग्ध्वा लङ्कां राक्षसांश् च दृष्ट्वा सीतां प्रणम्य ताम् समुद्रपारमागम्य दृष्टा सीतेति चाब्रवीत्

Tras incendiar Laṅkā y a los rākṣasas, y después de ver a Sītā e inclinarse ante ella, cruzó de nuevo el océano y declaró: «Sītā ha sido vista».

Verse 22

अङ्गदादीनङ्गदाद्यैः पीत्वा मधुवने मधु जित्वा दधिमुखादींश् च दृष्ट्वा रामञ्च ते ऽब्रुवन्

Junto con Aṅgada y los demás, bebieron la miel en Madhuvana y vencieron a Dadhimukha y a sus compañeros. Luego fueron, vieron también a Rāma y le comunicaron el mensaje.

Verse 23

दृष्टा सीतेति रामो ऽपि हृष्टः पप्रच्छ मारुतिम् कथं दृष्ट्वा त्वया सीता किमुवाच च माम्प्रति

Al oír: «Se ha visto a Sītā», Rāma se alegró y preguntó a Māruti (Hanumān): «¿Cómo viste a Sītā, y qué dijo ella acerca de mí?»

Verse 24

सीताकथामृतेनैव सिञ्च मां कामवह्निगम् हनूमानब्रवीद्रामं लङ्घयित्वाब्धिमागतः

«Con el néctar del relato de Sītā solamente, rocíame y apacigua a mí, que ardo en el fuego del deseo.» Así habló Hanumān a Rāma, tras saltar el océano y regresar.

Verse 25

सीतां दृष्ट्वा पुरीं दग्ध्वा सीतामणिं गृहाण वै हत्वा त्वं रावणं सीतां प्राप्स्यसे राम मा शुच

Habiendo visto a Sītā y habiendo incendiado la ciudad, toma en verdad la joya de Sītā. Después de que mates a Rāvaṇa, recobrarás a Sītā, oh Rāma; no te aflijas.

Verse 26

गृहीत्वा तं मणिं रामो रुरोद विरहातुरः मणिं दृष्ट्वा जानकी मे दृष्टा सीता नयस्व माम्

Al tomar aquella joya, Rāma, atormentado por la separación, rompió en llanto. «Al ver la joya, es como ver a Janakī; he visto a Sītā. Llévame hasta ella.»

Verse 27

तया विना न जीवामि सुग्रीवाद्यैः प्रबोधितः समुद्रतीरं गतवान् तत्र रामं विभीषणः

«Sin ella no puedo vivir.» Así, amonestado y alentado por Sugrīva y los demás, Vibhīṣaṇa fue a la orilla del mar y allí se acercó a Rāma.

Verse 28

गतस्तिरस्कृतो भ्रात्रा रावणेन दुरात्मना रामाय देहि सीतां त्व मित्युक्तेनासहायवान्

Desdeñado por su hermano—Rāvaṇa, de alma perversa—partió, tras oír: «Tú, entrega a Sītā a Rāma», quedando sin amparo.

Verse 29

रामो विभीषणं मित्रं लङ्कैश्वर्ये ऽभ्यषेचयत् समुद्रं प्रार्थयन्मार्गं यदा नायात्तदा शरैः

Rāma consagró a su amigo Vibhīṣaṇa como soberano de Laṅkā. Luego, al pedir al océano un paso y no obtener respuesta, resolvió doblegarlo con sus flechas.

Verse 30

भेदयामास रामञ्च उवाचाब्धिः समागतः नलेन सेतुं बध्वाब्धौ लङ्कां व्रज गभीरकः

Entonces el Océano se manifestó y dijo a Rāma: «Oh héroe profundo y poderoso, haz que Nala construya un puente sobre el mar y avanza hacia Laṅkā».

Verse 31

अहं त्वया कृतः पूर्वं रामो ऽपि नलसेतुना कृतेन तरुशैलाद्यैर् गतः पारं महोदधेः वानरैः स सुवेलस्थः सह लङ्कां ददर्श वै

Antaño, yo (el Océano) fui hecho por ti; y también Rāma, por medio del puente de Nala—construido con árboles, montes y cosas semejantes—cruzó el gran mar hasta la orilla lejana junto con los Vānaras. Situado en Suvela, contempló en verdad a Laṅkā.