Adhyaya 8

Verse 1

ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः प्रेषित इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः विरथ इति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः आह्वयामास इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ अष्टमो ऽध्यायः श्रीरामावतारकथनं नारद उवाच रामः पम्पासरो गत्वा शोचन् स शर्वरीं ततः हनूमता स सुग्रीवं नीतो मित्रञ्चकार ह

Dijo Nārada: Rāma fue al lago Pampā y pasó la noche sumido en la pena. Después, conducido por Hanūmān ante Sugrīva, trabó amistad (con él).

Verse 2

सप्त तालान् विनिर्भिद्य शरेणैकेन पश्यतः पादेन दुन्दुभेः कायञ् चिक्षेप दशयोजनं

Ante los presentes, atravesó siete palmeras tāla con una sola flecha; y con el pie arrojó el cuerpo de Dundubhi a una distancia de diez yojanas.

Verse 3

तद्रिपुं बालिनं हत्वा भ्रातरं वैरकारिणम् किष्किन्धां कपिराज्यञ्च रुमान्तारां समर्पयत्

Tras dar muerte a aquel enemigo, Vālin—el hermano que se había vuelto causa de enemistad—entregó Kiṣkindhā y la soberanía del reino de los vánaras (monos) a Rumāntārā.

Verse 4

ऋष्यमूके हरीशाय किष्किन्धेशो ऽब्रवीत्स च सीतां त्वं प्राश्यसे यद्वत् तथा राम करोमि ते

En el monte Ṛṣyamūka, el señor de Kiṣkindhā habló a Harīśa (Rāma): «Así como recobrarás a Sītā, así, oh Rāma, obraré por ti (es decir, te ayudaré en consecuencia)».

Verse 5

तच् छ्रुत्वा माल्यवत्पृष्ठे चातुर्मास्यं चकार सः किष्किन्धायाञ्च सुग्रीवो यदा नायाति दर्शनं

Al oírlo, permaneció en las laderas de Mālyavat y observó el voto de Cāturmāsya (los cuatro meses), pues Sugrīva, en Kiṣkindhā, no acudió a presentarse para una audiencia.

Verse 6

तदाब्रवीत्तं रामोक्तं लक्ष्मणो व्रज राघवम् न स सङ्कुचितः पन्था येन बाली हतो गतः

Entonces Lakṣmaṇa, conforme a lo dicho por Rāma, le habló: «Ve a Rāghava (Rāma). Ese camino no es angosto: es la misma ruta por la que Vālī fue y en la que fue abatido».

Verse 7

समये तिष्ठ सुग्रीव मा बालिपथमन्वगाः सुग्रीव आह संसक्तो गतं कालं न बुद्धवान्

«Permanece en el momento debido, Sugrīva; no sigas el camino de Vālī.» Sugrīva respondió: «Estaba enredado en distracciones; no comprendí que el tiempo había pasado».

Verse 8

इत्युक्त्वा स गतो रामं नत्वोवाच हरीश्वरः आनीता वानराः सर्वे सीतायाश् च गवेषणे

Dicho esto, fue ante Rāma; inclinándose, Harīśvara declaró: «Todos los vánaras han sido reunidos para la búsqueda de Sītā».

Verse 9

आनरेन्द्रमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अब्रवीत्तत् इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः प्राप्स्यसि यथा इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सुग्रीवमाह सङ्क्रुद्ध इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः सुग्रीव ऋद्धिसंसक्त इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः त्वन्मतात् प्रेषयिष्यामि विचिन्वन्तु च जानकीम् पूर्वादौ मासमायान्तु मासादूर्ध्वं निहन्मि तान्

«Siguiendo tu consejo, despacharé las partidas de búsqueda; que busquen a Jānakī. Que regresen dentro de un mes, comenzando por el oriente y luego las demás direcciones; si exceden el mes, los daré muerte».

Verse 10

इत्युक्ता वानराः पूर्व- पश्चिमोत्तरमार्गगाः जग्मू रामं ससुग्रीवम् अपश्यन्तस् तु जानकीम्

Así instruidos, los vānaras partieron por las rutas del oriente, occidente y norte; fueron con Rāma junto a Sugrīva, pero no hallaron a Jānakī (Sītā).

Verse 11

रामाङ्गुलीयं सङ्गृह्य हनूमान् वानरैः सह दक्षिणे मार्गयामास सुप्रभाया गुहान्तिके

Tomando el anillo-sello de Rāma, Hanumān—junto con los monos—partió a buscar por la ruta del sur, cerca de la cueva de Suprabhā.

Verse 12

मासादूर्ध्वञ्च विन्यस्ता अपश्यन्तस्तु जानकीम् ऊचुर्वृथा मरिष्यामो जटायुर्धन्य एवसः

Habiendo resuelto esperar hasta pasado un mes y sin ver a Jānakī, dijeron: «Moriremos en vano. Sólo Jaṭāyu fue verdaderamente bienaventurado».

Verse 13

सीतार्थे यो ऽत्यजत् प्राणान् रावणेन हतो रणे तच् छ्रुत्वा प्राह सम्पातिर् विहाय कपिभक्षणं

«Al oír que alguien había entregado su vida por Sītā y que Rāvaṇa lo mató en batalla, Sampāti habló, abandonando el comer monos.»

Verse 14

भ्रातासौ मे जटायुर्वै मयोड्डीनो ऽर्कमण्डलम् अर्कतापाद्रक्षितो ऽगात् दग्धपक्षो ऽहमब्भ्रगः

«Jatāyu es, en verdad, mi hermano. Yo —el pavo real— volé hasta el disco del sol; protegido del ardor abrasador del sol, regresé; aunque mis alas quedaron chamuscadas, me volví un caminante de las nubes.»

Verse 15

रामवार्ताश्रवात् पक्षौ जातौ भूयो ऽथ जानकीम् पश्याम्यशोकवनिका- गतां लङ्कागतां किल

Al oír las nuevas de Rāma, mis alas, por así decirlo, han vuelto a nacer; ahora veré ciertamente a Jānakī —dicen— llevada al bosque de Aśoka, llegada a Laṅkā.

Verse 16

शतयोजनविस्तीर्णे लवणाब्धौ त्रिकूटके ज्ञात्वा रामं ससुग्रीवं वानराः कथयन्तु वै

En el océano salado, de cien yojanas de anchura, en Trikūṭa (la montaña), tras reconocer a Rāma junto con Sugrīva, que los vānaras informen ciertamente del asunto.