HomeRig VedaMandala 8Sukta 66Mantra 15
Previous Mantra

Mantra 15

Sukta 8.66

Devata: Soma (with supportive Indra-context in the surrounding hymn)

सोम इद्वः सुतो अस्तु कलयो मा बिभीतन । अपेदेष ध्वस्मायति स्वयं घैषो अपायति ॥

सोम॒ इद्व॑: सु॒तो अ॑स्तु॒ कल॑यो॒ मा बि॑भीतन । अपेदे॒ष ध्व॒स्माय॑ति स्व॒यं घै॒षो अपा॑यति ॥

sóma íd vaḥ sutó astu kálayo mā bibhītana | apéd eṣá dhvasmā́yati svayáṃ gha eṣó apā́yati ||

Let Soma indeed be pressed for you, O little ones—do not fear. This wasting darkness departs; of itself it moves away, of itself it falls back: when the delight is expressed, the powers of dissolution cannot hold their ground.

सोमः॑ । इत् । वः॒ । सु॒तः । अ॒स्तु॒ । कल॑यः । मा । बि॒भी॒त॒न॒ । अप॑ । इत् । ए॒षः ध्व॒स्मा । अ॒य॒ति॒ । स्व॒यम् । घ॒ । ए॒षः । अप॑ । अ॒य॒ति॒ ॥सोमः । इत् । वः । सुतः । अस्तु । कलयः । मा । बिभीतन । अप । इत् । एषः ध्वस्मा । अयति । स्वयम् । घ । एषः । अप । अयति ॥somaḥ | it | vaḥ | sutaḥ | astu | kalayaḥ | mā | bibhītana | apa | it | eṣaḥ dhvasmā | ayati | svayam | gha | eṣaḥ | apa | ayati

सोमःSoma (the pressed soma)
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
वःfor you / of you
वः:
सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुतःpressed, extracted
सुतः:
कर्तृ (सोमः इति विशेषणम्)
TypeAdjective (past passive participle)
Root√सु (सु- ‘to press, extract’) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अस्तुlet (him/it) be
अस्तु:
TypeVerb
Root√अस् (to be)
कलयःthe Kalayas (a people/tribe)
कलयः:
कर्तृ (मा…बिभीतन इत्यस्य)
TypeNoun
Rootकलय (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध)
बिभीतनfear (you all)
बिभीतन:
TypeVerb
Root√भी (to fear)
अपaway
अप:
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
एदेषःthis distress/hostility (Edeṣa)
एदेषः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootएदेष (प्रातिपदिक)
ध्वस्मायतिis ruined / goes to destruction
ध्वस्मायति:
TypeVerb
Root√ध्वंस्/ध्वस् (to perish, be destroyed) + denominative/causative-like formation ध्वस्माय
स्वयम्of itself, by itself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
indeed
:
TypeIndeclinable
Rootघ (निपात)
एषःthis (one/thing)
एषः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अपायतिgoes away, departs
अपायति:
TypeVerb
Root√इ (to go) with अप- (away) → अपाय