Mantra 1
Sukta 8.44
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
समिधाग्निं दुवस्यत घृतैर्बोधयतातिथिम् । आस्मिन्हव्या जुहोतन ॥
Samhita Patha (IAST)
स॒मिधा॒ग्निं दु॑वस्यत घृ॒तैर्बो॑धय॒ताति॑थिम् । आस्मि॑न्ह॒व्या जु॑होतन ॥
Transliteration
samidhā́gniṁ dúvasyata ghṛtáiḥ bodhayatā́tithim | ā́smín havyā́ juhotana ||
Translation
With the kindling-force, serve and cherish Agni; awaken the Guest with clarified light (ghṛta). Into this field of our being, offer the oblations of aspiration.
Padapatha (Word Analysis)
स॒म्ऽइधा॑ । अ॒ग्निम् । दु॒व॒स्य॒त॒ । घृ॒तैः । बो॒ध॒य॒त॒ । अति॑थिम् । आ । अ॒स्मि॒न् । ह॒व्या । जु॒हो॒त॒न॒ ॥सम्इधा । अग्निम् । दुवस्यत । घृतैः । बोधयत । अतिथिम् । आ । अस्मिन् । हव्या । जुहोतन ॥sam-idhā | agnim | duvasyata | ghṛtaiḥ | bodhayata | atithim | ā | asmin | havyā | juhotana
Word by Word
समिधाwith kindling-fuel / with the fuel-stick
समिधा:
करण
TypeNoun
Rootसमिध्- (प्रातिपदिक; √इध् ‘दीप्तौ’ से) अथवा सम्+√इध्
अग्निम्Agni (the fire), as object
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
दुवस्यतserve / worship (you all)!
दुवस्यत:
(कर्तृ: यूयम्) कर्म-प्रवर्तक क्रिया
TypeVerb
Root√दुवस् (दुवस्यति) ‘सेवा/पूजा/उपासना’
घृतैःwith ghee (clarified butter)
घृतैः:
करण
TypeNoun
Rootघृत- (प्रातिपदिक)
बोधयतawaken / rouse (you all)!
बोधयत:
(कर्तृ: यूयम्) कर्म-प्रवर्तक क्रिया
TypeVerb
Root√बुध् (णिच्) ‘बोधने/प्रबोधने’ → बोधयति
अतिथिम्the guest (Agni as guest)
अतिथिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअतिथि- (प्रातिपदिक)
आhither / towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootइदम्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हव्यानिoblations / offerings
हव्यानि:
कर्म
TypeNoun
Rootहव्य- (प्रातिपदिक; √हू ‘आह्वाने’ से)
जुहोतनoffer (you all) / pour as oblation!
जुहोतन:
(कर्तृ: यूयम्) कर्म-प्रवर्तक क्रिया
TypeVerb
Root√हु (जुहोति) ‘होम/आहुति-प्रदान’