HomeRig VedaMandala 7Sukta 56Mantra 16
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 16

Sukta 7.56

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra, traditional ascription for Maṇḍala 7)
Devata: Maruts (Rudra’s storm-host; also called Vasavas)
Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for RV 7.56)

अत्यासो न ये मरुतः स्वञ्चो यक्षदृशो न शुभयन्त मर्याः । ते हर्म्येष्ठाः शिशवो न शुभ्रा वत्सासो न प्रक्रीळिनः पयोधाः ॥

अत्या॑सो॒ न ये म॒रुत॒: स्वञ्चो॑ यक्ष॒दृशो॒ न शु॒भय॑न्त॒ मर्या॑: । ते ह॑र्म्ये॒ष्ठाः शिश॑वो॒ न शु॒भ्रा व॒त्सासो॒ न प्र॑क्री॒ळिन॑: पयो॒धाः ॥

atyā́so na ye marútaḥ sváñco yakṣá-dṛśo na śubháyanta máryāḥ | te harmyéṣṭhāḥ śíśavo na śubhrā́ vatsā́so na prákrīḷinaḥ payodhā́ḥ ||

Like swift racers, the Maruts who move in their own right shine out like wondrous visions, young heroes making the being beautiful. Bright as children at home, like playful calves rich in milk, they pour the nourishing force within us.

अत्या॑सः । न । ये । म॒रुतः॑ । सु॒ऽअञ्चः॑ । य॒क्ष॒ऽदृशः॑ । न । शु॒भय॑न्त । मर्याः॑ । ते । ह॒र्म्ये॒ऽस्थाः । शिश॑वः । न । शु॒भ्राः । व॒त्सासः॑ । न । प्र॒ऽकी॒ळिनः॑ । प॒यः॒ऽधाः ॥अत्यासः । न । ये । मरुतः । सुअञ्चः । यक्षदृशः । न । शुभयन्त । मर्याः । ते । हर्म्येस्थाः । शिशवः । न । शुभ्राः । वत्सासः । न । प्रकीळिनः । पयःधाः ॥atyāsaḥ | na | ye | marutaḥ | su-añcaḥ | yakṣa-dṛśaḥ | na | śubhayanta | mayārḥ | te | harmye--sthāḥ | śiśavaḥ | na | śubhrāḥ | vatsāsaḥ | na | pra-kīḷinaḥ | payaḥ-dhāḥ

अत्यासःthe very swift ones
अत्यासः:
Kartā
TypeNoun
Rootअत्य (प्रातिपदिक; ‘अत्य’ = अत्यन्त-वेग/अत्य-गमन) + अस् (प्रत्ययः -अस्)
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
येwho
ये:
Kartā (सम्बन्धी) / विशेष्य-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
स्वञ्चःself-impelled, moving of themselves
स्वञ्चः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्वञ्च (प्रातिपदिक; ‘स्व’ + अञ्च् ‘to go/turn’)
यक्षदृशःof wondrous appearance
यक्षदृशः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootयक्ष-दृश् (समासः; यक्ष ‘wondrous/numinous’ + दृश् ‘seeing/appearance’)
like
:
TypeIndeclinable
Root
शुभयन्तshining, adorning
शुभयन्त:
Kartā (क्रियाविशेषण-भावः) / विशेषणम्
TypeVerb (participle)
Rootशुभ्/शोभ् (धातु; ‘to shine, adorn’) → शुभय (णिच्) + अन्त्
मर्याःyoung men, heroes
मर्याः:
Kartā
TypeNoun
Rootमर्य (प्रातिपदिक)
तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हर्म्येष्ठाःmost at home / most house-like (well-housed)
हर्म्येष्ठाः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootहर्म्य-इष्ठ (समास/तद्धित; हर्म्य ‘house, mansion’ + इष्ठ ‘most’)
शिशवःchildren
शिशवः:
Kartā
TypeNoun
Rootशिशु (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Root
शुभ्राःbright, pure
शुभ्राः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootशुभ्र (प्रातिपदिक)
वत्सासःcalves
वत्सासः:
Kartā
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Root
प्रक्रीळिनःsporting, frolicking
प्रक्रीळिनः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्र-√क्रीड् (धातु ‘to play’) → क्रीळिन् (कृदन्त/नामधातु) with प्र-
पयोधाःmilk-bearing (calves), milk-holders
पयोधाः:
Kartā (विशेषण-रूपेण)
TypeNoun/Adjective
Rootपयस्-धा (समासः; पयस् ‘milk’ + धा ‘placing/holding’)