HomeRig VedaMandala 6Sukta 59Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 6.59

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Indrāgnī
Chandas: Jagatī (probable)

य इन्द्राग्नी सुतेषु वां स्तवत्तेष्वृतावृधा । जोषवाकं वदतः पज्रहोषिणा न देवा भसथश्चन ॥

य इ॑न्द्राग्नी सु॒तेषु॑ वां॒ स्तव॒त्तेष्वृ॑तावृधा । जो॒ष॒वा॒कं वद॑तः पज्रहोषिणा॒ न दे॑वा भ॒सथ॑श्च॒न ॥

ya índrāgnī sutéṣu vāṃ stávát téṣv ṛtā-vṛdhā́ | joṣa-vā́kaṃ vádataḥ pajra-hoṣiṇā ná devā bhasáthaś cana ||

Whoever, O Indra and Agni, praises you among the pressed Soma-offerings—O increasers of the Truth—uttering a word that wins your consent, with strong-voiced power: you, O gods, do not fail him in any way.

यः । इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ इति॑ । सु॒तेषु॑ । वा॒म् । स्तव॑त् । तेषु॑ । ऋ॒त॒ऽवृ॒धा॒ । जो॒ष॒ऽवा॒कम् । वद॑तः । प॒ज्र॒ऽहो॒षि॒णा॒ । न । दे॒वा॒ । भ॒सथः॑ । च॒न ॥यः । इन्द्राग्नी इति । सुतेषु । वाम् । स्तवत् । तेषु । ऋतवृधा । जोषवाकम् । वदतः । पज्रहोषिणा । न । देवा । भसथः । चन ॥yaḥ | indrāgnī iti | suteṣu | vām | stavat | teṣu | ṛta-vṛdhā | joṣa-vākam | vadataḥ | pajra-hoṣi ṇā | na | devā | bhasathaḥ | cana

यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) य-
इन्द्राग्नीO Indra and Agni / Indra-Agni
इन्द्राग्नी:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र + अग्नि (समासः द्वन्द्वः)
सुतेषुamong the pressed (Soma-juices)
सुतेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसुत (√सु ‘to press’ → सुत ‘pressed (Soma)’)
वाम्you two (of you / you two)
वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
स्तवत्praises
स्तवत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√स्तु (स्तवति)
तेषुamong those
तेषु:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) त-
ऋतावृधाO you two who increase (uphold) ṛta
ऋतावृधा:
Sampradāna
TypeAdjective (epithet)
Rootऋत + वृध (√वृध् ‘to grow/increase’) (बहुव्रीहिः/कर्मधारयः)
जोṣवाकम्with pleasing speech / in a conciliatory way
जोṣवाकम्:
Karaṇa
TypeIndeclinable/Adverbial compound
Rootजोṣ (√जुष् ‘to enjoy/favor’) + वाक (वाच् ‘speech’) (समासः) अथवा अव्ययीभाव-प्रयोगः
वदतःspeaking (you two speaking)
वदतः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Root√वद् (वदति)
पज्रहोषिणाwith the strong/firm-sounding call (or: with the ‘pajra’-cry)
पज्रहोषिणा:
Karaṇa
TypeAdjective/Agent noun
Rootपज्र + होषिन् (√हुष्/√होष् ‘to call/cry out’—Vedic) (समासः) + तृतीया
not
:
TypeIndeclinable
Root
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव
भसथःharm/defeat (as a thing that occurs)
भसथः:
Kartā
TypeNoun
Rootभसथ (Vedic noun; ‘injury/defeat/hostility’ in context)
चनeven / at all
चन:
TypeIndeclinable
Rootचन