HomeRig VedaMandala 4Sukta 16Mantra 21
Previous Mantra

Mantra 21

Sukta 4.16

Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥

नू ष्टु॒त इ॑न्द्र॒ नू गृ॑णा॒न इषं॑ जरि॒त्रे न॒द्यो॒३॒॑ न पी॑पेः । अका॑रि ते हरिवो॒ ब्रह्म॒ नव्यं॑ धि॒या स्या॑म र॒थ्य॑: सदा॒साः ॥

nū́ ṣṭutá índra nū́ gṛṇānó íṣaṃ jaritré nadyò ná pīpeḥ | ákāri te harivo bráhma návyaṃ dhiyā́ syāma rathyàḥ sadāsā́ḥ ||

Now praised, O Indra, now sung, may you swell the impulsion for the singer as rivers fill and overflow. For you, O bearer of the tawny steeds, a new mantra has been made; by inspired vision may we be fit for the chariot—ever seated in your companionship.

नु । स्तु॒तः । इ॒न्द्र॒ । नु । गृ॒णा॒नः । इष॑म् । ज॒रि॒त्रे । न॒द्यः॑ । न । पी॒पे॒रिति॑ पीपेः । अका॑रि । ते॒ । ह॒रि॒ऽवः॒ । ब्रह्म॑ । नव्य॑म् । धि॒या । स्या॒म॒ । र॒थ्यः॑ । स॒दा॒ऽसाः ॥नु । स्तुतः । इन्द्र । नु । गृणानः । इषम् । जरित्रे । नद्यः । न । पीपेरिति पीपेः । अकारि । ते । हरिवः । ब्रह्म । नव्यम् । धिया । स्याम । रथ्यः । सदासाः ॥nu | stutaḥ | indra | nu | gṛṇānaḥ | iṣam | jaritre | nadyaḥ | na | pīperitipīpeḥ | akāri | te | hari-vaḥ | brahma | navyam | dhiyā | syāma | rathyaḥ | sadāsāḥ

नूnow, indeed
नू:
TypeIndeclinable
Rootनु
ष्टुतःpraised
ष्टुतः:
Kartā (वर्ण्यः/स्तुतः = ‘praised one’)
TypeVerb (participle)
Rootस्तु (धातु) / स्तुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
नूnow
नू:
TypeIndeclinable
Rootनु
गृणानःpraising, singing
गृणानः:
Kartā (वक्ता/स्तोतृ)
TypeVerb (participle)
Rootगृ (धातु) / गृणत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
इषम्refreshment, strength, nourishment
इषम्:
Karma
TypeNoun
Rootइष् (प्रातिपदिक: इषा/इष् ‘बल/आहार/प्रेरणा’)
जरित्रेto the singer/praiser
जरित्रे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक)
नद्यःrivers
नद्यः:
Kartā (उपमान-कर्तृ)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
पीपेःyou have made (him) drink / you have filled (him)
पीपेः:
Kartā (त्वम् = इन्द्रः)
TypeVerb
Rootपा (धातु; ‘पिबति/पाययति’), वैदिक-रूप ‘पीपे’ (परस्मैपद)
अकारिI have made, I have fashioned
अकारि:
Kartā (अहम् = स्तोतृ)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
तेfor you / of you
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हरिवःO you with tawny steeds
हरिवः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootहरिवत् (प्रातिपदिक; ‘हरि-युक्त’)
ब्रह्मsacred formulation, hymn
ब्रह्म:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
नव्यम्new, fresh
नव्यम्:
Karma (विशेषण-समन्वय)
TypeAdjective
Rootनव्य (प्रातिपदिक)
धियाwith thought, by insight
धिया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
स्यामmay we be
स्याम:
Kartā (वयम्)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
रथ्यःfit for the chariot / chariot-worthy
रथ्यः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरथ्य (प्रातिपदिक)
सदासाःmembers of the assembly / ever-attendants
सदासाः:
Kartā (विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun/Adjective
Rootसदास (प्रातिपदिक; वैदिक ‘सदस्’/‘सदास्’ ‘सभा/सत्र’ अथवा ‘सदा-आस’ ‘ever-sitting’)