HomeRig VedaMandala 10Sukta 34Mantra 14
Previous Mantra

Mantra 14

Sukta 10.34

Rishi: Kavasha Ailusha
Devata: Akṣāḥ (Dice) being addressed/appeased; Mitra invoked as the principle to establish
Chandas: Triṣṭubh

मित्रं कृणुध्वं खलु मृळता नो मा नो घोरेण चरताभि धृष्णु । नि वो नु मन्युर्विशतामरातिरन्यो बभ्रूणां प्रसितौ न्वस्तु ॥

मि॒त्रं कृ॑णुध्वं॒ खलु॑ मृ॒ळता॑ नो॒ मा नो॑ घो॒रेण॑ चरता॒भि धृ॒ष्णु । नि वो॒ नु म॒न्युर्वि॑शता॒मरा॑तिर॒न्यो ब॑भ्रू॒णां प्रसि॑तौ॒ न्व॑स्तु ॥

mítraṃ kṛṇudhvám khalú mṛḷátā no mā́ no ghóreṇa caratābhí dhṛ́ṣṇu | ní vo nu mányur víśatām árātir anyó babhrūṇā́ṃ prásitau nv àstu ||

Make friendship—truly—be kind to us; do not move against us with your terrible force. Let your wrath now enter into restraint; let misfortune be elsewhere, in the snare of the brown ones (the dice).

मि॒त्रम् । कृ॒णु॒ध्व॒म् । खलु॑ । मृ॒ळत॑ । नः॒ । मा । नः॒ । घो॒रेण॑ । च॒र॒त॒ । अ॒भि । धृ॒ष्णु । नि । वः॒ । नु । म॒न्युः । वि॒श॒ता॒म् । अरा॑तिः । अ॒न्यः । ब॒भ्रू॒णाम् । प्रऽसि॑तौ । नु । अ॒स्तु॒ ॥मित्रम् । कृणुध्वम् । खलु । मृळत । नः । मा । नः । घोरेण । चरत । अभि । धृष्णु । नि । वः । नु । मन्युः । विशताम् । अरातिः । अन्यः । बभ्रूणाम् । प्रसितौ । नु । अस्तु ॥mitram | kṛṇudhvam | khalu | mṛḷata | naḥ | mā | naḥ | ghoreṇa | carata | abhi | dhṛṣṇu | ni | vaḥ | nu | manyuḥ | viśatām | arātiḥ | anyaḥ | babhrūṇām | pra-sitau | nu | astu

मित्रम्friendship; a friend
मित्रम्:
कर्म (कृणुध्वम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
कृणुध्वम्make; establish
कृणुध्वम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
खलुindeed; surely
खलु:
(सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootखलु (निपात)
मृळतbe gracious; show mercy
मृळत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमृळ्/मृड् (धातु: ‘to be gracious, to show mercy’)
नःto us; for us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (मृळत इत्यस्य ‘to us/for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
माdo not
मा:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध)
नःus; for us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
घोरेणwith the dreadful (one/thing)
घोरेण:
करण (चरता इत्यस्य ‘with/by’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootघोर (प्रातिपदिक)
चरतmove; behave; go
चरत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
अभिtowards; against
अभि:
(दिशा/उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
धृष्णुO bold/impetuous one
धृष्णु:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative use)
Rootधृष्णु (प्रातिपदिक; ‘bold, impetuous’)
निdown; away; in
नि:
(उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
वःfor you; of you
वः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
नुnow; indeed
नु:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
मन्युःwrath; fury
मन्युः:
कर्तृ (विशताम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootमन्यु (प्रातिपदिक)
विशताम्let (it/them) enter
विशताम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootविश् (धातु: ‘to enter’)
अरातिःhostility; ill-will
अरातिः:
कर्तृ/विषय (अस्तु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअराति (प्रातिपदिक)
अन्यःanother; someone else
अन्यः:
कर्तृ (अस्तु इत्यस्य)
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
बभ्रूणाम्of the brown ones (a group/people)
बभ्रूणाम्:
सम्बन्ध (प्रसितौ इत्यस्य)
TypeNoun
Rootबभ्रू (प्रातिपदिक)
प्रसितौin the snare/bond; in the grasp
प्रसितौ:
अधिकरण (अस्तु इत्यस्य ‘in/under’)
TypeNoun
Rootप्रसिति (प्रातिपदिक)
नुnow; indeed
नु:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
अस्तुlet it be
अस्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)