HomeRig VedaMandala 10Sukta 21Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.21

Rishi: Unknown from provided excerpt
Devata: Agni (with links to Vivasvat and Yama as associated powers)
Chandas: Likely Triṣṭubh/Jagatī (uncertain)

अग्निर्जातो अथर्वणा विदद्विश्वानि काव्या । भुवद्दूतो विवस्वतो वि वो मदे प्रियो यमस्य काम्यो विवक्षसे ॥

अ॒ग्निर्जा॒तो अथ॑र्वणा वि॒दद्विश्वा॑नि॒ काव्या॑ । भुव॑द्दू॒तो वि॒वस्व॑तो॒ वि वो॒ मदे॑ प्रि॒यो य॒मस्य॒ काम्यो॒ विव॑क्षसे ॥

agnír jā́to átharvaṇā vidád víśvāni kā́vyā | bhúvad dūtó vivásvato ví vo made priyó yámasya kā́myo vívakṣase ||

Agni, born by Atharvan, has discovered all the inspired knowings. He became the messenger of Vivasvat; in our rapture you seek to manifest as the beloved and desirable power of Yama—one who leads the soul by the true path.

अ॒ग्निः । जा॒तः । अथ॑र्वणा । वि॒दत् । विश्वा॑नि । काव्या॑ । भुव॑त् । दू॒तः । वि॒वस्व॑तः । वि । वः॒ । मदे॑ । प्रि॒यः । य॒मस्य॑ । काम्यः॑ । विव॑क्षसे ॥अग्निः । जातः । अथर्वणा । विदत् । विश्वानि । काव्या । भुवत् । दूतः । विवस्वतः । वि । वः । मदे । प्रियः । यमस्य । काम्यः । विवक्षसे ॥agniḥ | jātaḥ | atharvaṇā | vidat | viśvāni | kāvyā | bhuvat | dūtaḥ | vivasvataḥ | v i | vaḥ | made | priyaḥ | yamasya | kāmyaḥ | vivakṣase

अग्निःAgni (the fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
जातःborn, arisen
जातः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Root√जन् (जनि) → जात- (कृदन्त, क्त)
अथर्वणाby/through Atharvan
अथर्वणा:
करण
TypeNoun
Rootअथर्वन्- (प्रातिपदिक)
विदत्found, discovered
विदत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (विन्दति/वेद) → विदत् (लुङ्/इञ्जुन्क्टिव् 3sg)
विश्वानिall (things)
विश्वानि:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व- (प्रातिपदिक)
काव्याpoetic/wise (works, utterances)
काव्या:
कर्म (विशेषण/अप्पोज़िशन to विश्वानि)
TypeNoun
Rootकाव्य- (प्रातिपदिक)
भुवत्becoming, being
भुवत्:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple
Root√भू → भुवत् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
दूतःmessenger
दूतः:
कर्तृ (अग्निः के लिए विधेय)
TypeNoun
Rootदूत- (प्रातिपदिक)
विवस्वतःof Vivasvat (the shining one; often the Sun)
विवस्वतः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootविवस्वत्- (प्रातिपदिक)
विapart, forth, distinctly
वि:
क्रियाविशेषण (विवक्षसे के साथ)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
वःof you (your)
वः:
सम्बन्ध (genitive: ‘of you’)
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम)
मदेin exhilaration/rapture (often: in soma-joy)
मदे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमद- (प्रातिपदिक)
प्रियःdear, beloved
प्रियः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootप्रिय- (प्रातिपदिक)
यमस्यof Yama
यमस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootयम- (प्रातिपदिक)
काम्यःdesirable, wished-for
काम्यः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootकाम्य- (प्रातिपदिक; from √कम्/काम ‘desire’)
विवक्षसेyou wish/intend to speak (forth)
विवक्षसे:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि + √वच् → विवक्ष् (desiderative stem)