HomeRig VedaMandala 1Sukta 43Mantra 9
Previous Mantra

Mantra 9

Sukta 1.43

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional for RV 1.43)
Devata: Soma
Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; typical for concise invocations)

यास्ते प्रजा अमृतस्य परस्मिन्धामन्नृतस्य । मूर्धा नाभा सोम वेन आभूषन्तीः सोम वेदः ॥

यास्ते॑ प्र॒जा अ॒मृत॑स्य॒ पर॑स्मि॒न्धाम॑न्नृ॒तस्य॑ । मू॒र्धा नाभा॑ सोम वेन आ॒भूष॑न्तीः सोम वेदः ॥

yā́s te prajā́ amṛ́tasya párasmīn dhā́mann ṛtásya | mūrdhā́ nā́bhā soma véna ābhū́ṣantīḥ soma védaḥ ||

Those offspring-powers of yours, O Soma, that dwell in the highest home of immortality, in the station of ṛta—crowned above, rooted in the navel-centre—O Soma, O seer-will, you know them as they adorn and build the being.

याः । ते॒ । प्र॒ऽजाः । अ॒मृत॑स्य । पर॑स्मिन् । धाम॑न् । ऋ॒तस्य॑ । मू॒र्धा । नाभा॑ । सो॒म॒ । वे॒नः॒ । आ॒ऽभूष॑न्तीः । सो॒म॒ । वे॒दः॒ ॥याः । ते । प्रजाः । अमृतस्य । परस्मिन् । धामन् । ऋतस्य । मूर्धा । नाभा । सोम । वेनः । आभूषन्तीः । सोम । वेदः ॥yāḥ | te | pra-jāḥ | amṛtasya | parasmin | dhāman | ṛtasya | mūrdhā | nābhā | soma | venaḥ | ābhūṣantīḥ | soma | vedaḥ

याःwho/which (fem. pl.)
याः:
कर्तृ (सम्बन्ध-प्रदर्शक; ‘those who/which’)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रजाःoffspring, creatures, progeny
प्रजाः:
कर्तृ (याः … प्रजाः)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्र + √जन्)
अमृतस्यof immortality / of the immortal (realm)
अमृतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootअमृत (a- + मृत)
परस्मिन्in the farthest / in the highest
परस्मिन्:
अधिकरण
TypeAdjective/Pronoun
Rootपर (सर्वनामिक-विशेषण)
धामन्in the abode, in the station
धामन्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootधामन् (√धा ‘to set/establish’ से)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order, truth)
ऋतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋत
मूर्धाhead, summit
मूर्धा:
कर्तृ/विशेष्य (उपमा-प्रयोगे)
TypeNoun
Rootमूर्धन्
नाभाnavel, hub
नाभा:
कर्तृ/विशेष्य (उपमा-प्रयोगे)
TypeNoun
Rootनाभि
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootसोम
वेनO beloved/desired one (Vena)
वेन:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (vocative epithet)
Rootवेन
आभूषन्तीःadorning, making splendid
आभूषन्तीः:
कर्तृ (याः … आभूषन्तीः)
TypeVerb (present participle)
Rootआ-√भूष् (to adorn, to make splendid)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootसोम
वेदःO knower (wise one)
वेदः:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (vocative epithet)
Root√विद् (to know) / वेद (नामरूप ‘knowledge/knower’)