Mantra 11
Sukta 1.12
Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional attribution for RV 1.12)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
स नः स्तवान आ भर गायत्रेण नवीयसा । रयिं वीरवतीमिषम् ॥
Samhita Patha (IAST)
स न॒: स्तवा॑न॒ आ भ॑र गाय॒त्रेण॒ नवी॑यसा । र॒यिं वी॒रव॑ती॒मिष॑म् ॥
Transliteration
sa naḥ stavāná ā bhara gāyatréṇa navī́yasā | rayíṃ vī́ravatīm íṣam ||
Translation
He—praised by us—bring to us, by a newer (ever-renewed) gāyatrī-utterance, the rayi: a fullness of being that bears heroic powers, a nourishing impulse of growth.
Padapatha (Word Analysis)
सः । नः॒ । स्तवा॑नः । आ । भ॒र॒ । गाय॒त्रेण॑ । नवी॑यसा । र॒यिम् । वी॒रऽव॑तीम् । इष॑म् ॥सः । नः । स्तवानः । आ । भर । गायत्रेण । नवीयसा । रयिम् । वीरवतीम् । इषम् ॥saḥ | naḥ | stavānaḥ | ā | bhara | gāyatreṇa | navīyasā | rayim | vīra-vatīm | iṣam
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
नःof us / for us
नः:
सम्प्रदान (हित/स्वामित्व-सूचक)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तवानःpraising (being in praise)
स्तवानः:
कर्तृ (विशेषणम् ‘सः’)
TypeParticiple
Root√स्तु (स्तुतौ) → स्तवान (कृदन्त)
आhither, towards (as preverb)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
भरbring!
भर:
क्रिया
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
गायत्रेणwith the Gāyatrī (metre)
गायत्रेण:
करण
TypeNoun
Rootगायत्र (प्रातिपदिक)
नवीयसाwith a newer / fresher (one)
नवीयसा:
करण (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootनव (विशेषण-प्रातिपदिक) → नवीयस (तुलनात्मक)
रयिम्wealth, bounty
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
वीरवतीम्rich in heroes/men (manly, with warriors)
वीरवतीम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवीरवत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
इषम्nourishment, refreshment
इषम्:
कर्म (रयिम् इति सह द्विकर्मकत्वेन)
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, nourishment’)