Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 99, Shloka 8

चित्रकूटप्राप्तिः

Bharata Reaches Chitrakuta and Beholds Rama

Devanagari script

गच्छन्नेव महाबाहुर्द्युतिमान्भरत स्तदा।शत्रुघ्नं चाब्रवीद्धृष्टस्तानमात्यांश्च सर्वशः।।2.99.8।।

Transliteration

gacchann eva mahābāhur dyutimān bharatas tadā |

śatrughnaṁ cābravīd dhṛṣṭas tān amātyāṁś ca sarvaśaḥ || 2.99.8 ||

Translation

As he walked on, Bharata—mighty-armed and radiant, his heart gladdened—spoke to Śatrughna and to the ministers gathered all around.

Word by Word

• गच्छन्: while going
• गच्छन्: क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/Concomitant action)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) + शतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भरतः इति कर्तुः विशेषणम्

• एव: indeed/just
• एव: अवधारण (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चय/अवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)

• महाबाहुः: the long-armed one
• महाबाहुः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: महा + बाहु (प्रातिपदिक-समास)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘महान्तौ बाहू यस्य सः’

• द्युतिमान्: radiant
• द्युतिमान्: विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: द्युतिमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (भरतः)

• भरतः: Bharata
• भरतः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: भरत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• तदा: then
• तदा: कालाधिकरण (Time adjunct)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)

• शत्रुघ्नम्: to Shatrughna
• शत्रुघ्नम्: सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
• Type: Noun
• Root: शत्रुघ्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: समुच्चय (Coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• हृष्टः: delighted
• हृष्टः: भाव (Bhāva/State of subject)
• Type: Adjective
• Root: हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भरतः इति कर्तुः विशेषणम्

• तान्: to those
• तान्: सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम

• अमात्यान्: ministers
• अमात्यान्: सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
• Type: Noun
• Root: अमात्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• च: and
• च: समुच्चय (Coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• सर्वशः: on all sides / altogether
• सर्वशः: क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वशः (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: in every way/all around)

Context

In front of that hut Bharata beheld shattered logs of wood and also flowers plucked.

Characters & Entities

• Bharata
• Śatrughna
• amātya (ministers)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharmic leadership is communicative and collective: Bharata includes brother and ministers, acting transparently while pursuing a righteous goal.

What is the narrative situation?

As they proceed through the forest, Bharata addresses Śatrughna and the surrounding ministers.

Which character virtue is emphasized?

Leadership with purpose—Bharata’s joy suggests hope of meeting Rama and restoring rightful order through dharma.