Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 99, Shloka 14

चित्रकूटप्राप्तिः

Bharata Reaches Chitrakuta and Beholds Rama

अथ गत्वा मुहूर्तन्तु चित्रकूटं स राघवः।मन्दाकिनीमनुप्राप्तस्तं जनं चेदमब्रवीत्।।2.99.14।।

atha gatvā muhūrtaṁ tu citrakūṭaṁ sa rāghavaḥ |

mandākinīm anuprāptas taṁ janaṁ cedam abravīt ||2.99.14||

Then, after proceeding for a short while toward Chitrakūṭa, Rāghava reached the river Mandākinī and spoke these words to his people.

अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्ययम् (then/thereafter)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
पूर्वक्रिया (Pūrvakriyā/Anterior action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), अव्ययम्; पूर्वकाले क्रिया
मुहूर्तम्for a moment
मुहूर्तम्:
कालाधिकरण (Time measure)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कालावधि (duration)
तुindeed/but
तु:
अव्यय-प्रयोग (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्ययम् (but/indeed)
चित्रकूटम्Chitrakuta
चित्रकूटम्:
कर्म (Karma/Goal as object of motion)
TypeNoun
Rootचित्रकूट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; गत्यर्थे कर्म (destination)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
राघवःRaghava (Bharata here)
राघवः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
मन्दाकिनीम्Mandakini (river)
मन्दाकिनीम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमन्दाकिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अनुप्राप्तःhaving reached
अनुप्राप्तः:
भाव (Bhāva/State of subject)
TypeAdjective
Rootअनु + प्र + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सः/राघवः इत्यस्य विशेषणम्
तम्those
तम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (जनम्)
जनम्people
जनम्:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (collective)
and
:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
इदम्this (speech)
इदम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; वाक्य-प्रत्यवमर्श (these words)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

Bharata walked for a short distance towards mount Chitrkuta when he reached river Mandakini. And then said to his ministers:

B
Bharata (as Rāghava epithet in this line)
C
Chitrakūṭa
M
Mandākinī river

FAQs

Dharma here is contextual: purposeful movement toward reconciliation and rightful duty. The journey to meet Rāma is framed as a dharmic act of repair and allegiance.

Bharata advances toward Chitrakūṭa, arrives at the Mandākinī river, and prepares to address his retinue.

Bharata’s urgency and resolve—his actions show commitment to restoring righteousness by seeking Rāma directly.