Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 102, Shloka 1

पितृमरणश्रवणं जलक्रिया च

Hearing of Daśaratha’s death and the libation rites at Mandākinī

तां श्रुत्वा करुणां वाचं पितुर्मरणसंहिताम्।राघवो भरते नोक्तां बभूव गतचेतनः।।।।

tāṃ śrutvā karuṇāṃ vācaṃ pitur maraṇasaṃhitām | rāghavo bharatena uktāṃ babhūva gatacetanaḥ || 2.102.1 ||

Hearing those pitiable words spoken by Bharata—words bound up with his father’s death—Rāghava became senseless.

ताम्that (speech)
ताम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
क्रियाविशेषण (prior action)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund) पूर्वकालः “having heard”
करुणाम्pitiable, compassionate
करुणाम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootकरुण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘वाचम्’ इति विशेष्येण सह
वाचम्speech, words
वाचम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
पितुःof (his) father
पितुः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
मरणसंहिताम्connected with death (death-announcing)
मरणसंहिताम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootमरण (प्रातिपदिक) + संहिता (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुषः: मरणेन संहिता (death-connected); स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘वाचम्’ इति विशेष्येण सह
राघवःRaghava (Rama)
राघवः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
भरतेनby Bharata
भरतेन:
कर्ता (agent in passive sense with ‘उक्ताम्’)
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
उक्ताम्spoken, uttered
उक्ताम्:
कर्म-विशेषण
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘वाचम्’ इत्यर्थे
बभूवbecame
बभूव:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
गतचेतनःone whose consciousness had gone; unconscious
गतचेतनः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त from गम्) + चेतन (प्रातिपदिक)
Formसमासः बहुव्रीहिः: यस्य चेतना गता; पुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘राघवः’ इति विशेष्येण सह

Having heard the words of Bharata regarding the death of his father, Rama became unconscious.

R
Rama (Rāghava)
B
Bharata
D
Daśaratha

FAQs

Even the dharma-steady experience overpowering grief; the epic validates human emotion while preparing the ground for dharmic action afterward.

Immediately after Bharata reports Daśaratha’s death, Rama is struck by shock and loses consciousness.

Rama’s profound filial sensitivity—his love and respect for his father are shown through the intensity of his response.