Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Avanti–Narmadā–Puṣkara Tīrtha-Kathana (धौम्यकथितं तीर्थवर्णनम्)

गड्जा यत्र नदी पुण्या यस्यास्तीरे भगीरथ: । अयजतू तत्र बहुभि: क्रतुभिर्भूरिदक्षिणै:,'पूर्वदिशामें ही पुण्यनदी गड़ा बहती है, जिसके तटपर राजा भगीरथने प्रचुर दक्षिणावाले बहुत-से यज्ञोंका अनुष्ठान किया था

gaḍjā yatra nadī puṇyā yasyāstīre bhagīrathaḥ | ayajatū tatra bahubhiḥ kratubhir bhūridakṣiṇaiḥ ||

Vaiśampāyana said: “In the eastern region flows the sacred river Gaḍjā; upon its bank King Bhagīratha once performed many sacrificial rites, each endowed with abundant gifts.”

गड्जाGadja (name of a river)
गड्जा:
Karta
TypeNoun
Rootगड्जा
FormFeminine, Nominative, Singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
नदीriver
नदी:
Karta
TypeNoun
Rootनदी
FormFeminine, Nominative, Singular
पुण्याholy, sacred
पुण्या:
Karta
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormFeminine, Nominative, Singular
यस्याःof which (river)
यस्याः:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Genitive, Singular
तीरेon the bank
तीरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतीर
FormNeuter, Locative, Singular
भगीरथःBhagiratha (the king)
भगीरथः:
Karta
TypeNoun
Rootभगीरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
अयजत्performed sacrifice, worshipped
अयजत्:
Karta
TypeVerb
Rootयज्
FormImperfect (Lan), Third, Singular, Parasmaipada
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
बहुभिःwith many
बहुभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
क्रतुभिःwith sacrifices, rites
क्रतुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootक्रतु
FormMasculine, Instrumental, Plural
भूरि-दक्षिणैःwith abundant fees/gifts (as dakshina)
भूरि-दक्षिणैः:
Karana
TypeAdjective
Rootभूरि-दक्षिण
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
G
Gaḍjā (river)
B
Bhagīratha

Educational Q&A

The verse highlights dharmic kingship: sacred rites should be performed with purity of place and with generosity—abundant dakṣiṇā—so that ritual action becomes ethically meaningful and socially sustaining.

The narrator points to a holy eastern river, Gaḍjā, and recalls that King Bhagīratha performed many richly endowed sacrifices on its bank, establishing the site’s sanctity and exemplary royal conduct.