Shloka 12
Devanagari script
ततः कालेन महता सावित्र्या: कीर्तिवर्धनम् । तद् वै पुत्रशतं जज्ञे शूराणामनिवर्तिनाम्,तदनन्तर दीर्घकालके पश्चात् सावित्रीके गर्भसे उसकी कीर्ति बढ़ानेवाले सौ पुत्र उत्पन्न हुए। वे सब-के-सब शूरवीर तथा संग्राममें कभी पीछे न हटनेवाले थे
Transliteration
tataḥ kālena mahatā sāvitrīyāḥ kīrtivardhanam | tad vai putraśataṃ jajñe śūrāṇām anivartinām ||
Translation
Then, after a long passage of time, to the increase of Sāvitrī’s fame, a hundred sons were indeed born to her—heroes all, steadfast and unturning back from battle.
Word by Word
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formअव्यय (तस्मात्/ततः = thereafter/from that)
कालेनby/with time
कालेन:
Karana
TypeNoun
Rootकाल
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
महताgreat/long
महता:
Karana
TypeAdjective
Rootमहत्
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (काल-विशेषणम्)
सावित्र्याःof Savitri
सावित्र्याः:
Sambandha
TypeNoun
Rootसावित्री
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
कीर्तिवर्धनम्fame-increasing (thing/event)
कीर्तिवर्धनम्:
Karma
TypeNoun
Rootकीर्ति-वर्धन
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
Formअव्यय (निश्चयार्थक/खलु-अर्थे)
पुत्रशतम्a hundred sons
पुत्रशतम्:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र-शत
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
जज्ञेwas born/arose
जज्ञे:
TypeVerb
Root√जन् (जनने)
Formलिट् (परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
शूराणाम्of heroes
शूराणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootशूर
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
अनिवर्तिनाम्of those who do not turn back
अनिवर्तिनाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootअनि-वर्तिन्
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (शूराणाम्-विशेषणम्)
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Characters & Entities
M
MārkaṇḍeyaS
SāvitrīVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes