Shloka 11
Yugapramāṇa–Kaliyuga-lakṣaṇa–Pralaya-kathā
Markandeya’s Account of Yugas, Kali Signs, and Dissolution
Devanagari script
गमिष्यामि महाप्राज्ञे रोचते मे वचस्तव । गाश्च मे दास्यते वैन्य: प्रभूतं चार्थसंचयम्,तथापि महाप्राज्ञे! मैं वहाँ अवश्य जाऊँगा, मुझे तुम्हारी बात ठीक जँचती है। राजा पृथु मुझे बहुत-सी गौएँ तो देंगे ही, पर्याप्त धन भी देंगे
Transliteration
gamiṣyāmi mahāprājñe rocate me vacas tava | gāś ca me dāsyate vainyaḥ prabhūtaṃ cārthasañcayam ||
Translation
Mārkaṇḍeya said: “I shall go, O great sage; your words please me and seem fitting. King Vainya (Pṛthu) will indeed grant me many cows, and also an ample store of wealth.”
Word by Word
गमिष्यामिI shall go
गमिष्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
महाप्राज्ञेO very wise one
महाप्राज्ञे:
TypeNoun (address)
Rootमहाप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
रोचतेis pleasing / seems good
रोचते:
TypeVerb
Rootरुच् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन, आत्मनेपद
मेto me / for me
मे:
Sampradana
TypeNoun (pronoun)
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, षष्ठी (एवम् दत्ते: दत्तिवत् प्रयोगे चतुर्थी-अर्थेऽपि), एकवचन
वचःspeech / statement
वचः:
Karta
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तवyour
तव:
TypeNoun (pronoun)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
गाःcows
गाः:
Karma
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मेto me
मे:
Sampradana
TypeNoun (pronoun)
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन
दास्यतेwill give
दास्यते:
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्), प्रथम, एकवचन, आत्मनेपद
वैन्यःVainya (Prithu, son of Vena)
वैन्यः:
Karta
TypeNoun (proper epithet)
Rootवैन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रभूतम्abundant / much
प्रभूतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अर्थसञ्चयम्accumulation of wealth
अर्थसञ्चयम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थसञ्चय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Characters & Entities
M
MārkaṇḍeyaV
Vainya (King Pṛthu)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes