Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Vasiṣṭha on Saṃsāra, Guṇas, and Misattributed Agency

Mahābhārata 12.292

महर्षि उशना देवाधिदेव महादेवजीको प्रसन्न करके उनके शुक्रत्वको प्राप्त हो उसी नामसे प्रसिद्ध हुए। साथ ही पार्वतीदेवीकी स्तुति करके वे यशस्वी मुनि आकाशभमें ग्रहरूपसे स्थित हो आनन्द भोग रहे हैं ।।

maharṣi uśanā devādhideva-mahādevaṃ jīkaḥ prasannaṃ kṛtvā tasya śukratvaṃ prāptaḥ; tenaiva nāmnā prasiddho 'bhavat. sārdhaṃ ca pārvatīdevyāḥ stutiṃ kṛtvā sa yaśasvī muniḥ ākāśe graharūpeṇa sthitvā ānandaṃ bhuṅkte. asito devalaś caiva tathā nārada-parvatau | kakṣīvān jāmadagnyaś ca rāmas tāṇḍyas tathātmavān | vasiṣṭho jāmadagnir viśvāmitro 'trir bharadvājaḥ | hariśmaśruḥ kuṇḍadhāraḥ śrutaśravāś ca te maharṣayaḥ | ekāgracittā vedar̥gbhir bhagavato viṣṇoḥ stutiṃ kṛtvā, tasyaiva buddhimato śrīhareḥ kṛpayā tapasā siddhiṃ prāpuḥ ||

Parāśara said: The great seer Uśanā (Śukra) won the favor of Mahādeva, the God of gods, and thereby attained the state of being “Śukra”; by that very name he became renowned. Having also praised Goddess Pārvatī, that illustrious muni now abides in the sky in the form of a planet, enjoying celestial bliss. Likewise Asita, Devala, Nārada and Parvata, Kakṣīvān, Jāmadagnya Rāma (Paraśurāma), the self-controlled Tāṇḍya, and other great ṛṣis—Vasiṣṭha, Jamadagni, Viśvāmitra, Atri, Bharadvāja, Hariśmaśru, Kuṇḍadhāra, and Śrutaśravā—fixed their minds in one-pointed concentration, praised Lord Viṣṇu with Vedic hymns, and by the grace of that wise Śrīhari attained spiritual accomplishment through austerity.

असितःAsita (sage)
असितः:
Karta
TypeNoun
Rootअसित
FormMasculine, Nominative, Singular
देवलःDevala (sage)
देवलः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवल
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
नारदःNārada (sage)
नारदः:
Karta
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Nominative, Singular
पर्वतःParvata (sage)
पर्वतः:
Karta
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Nominative, Singular
कक्षीवान्Kakṣīvān (sage)
कक्षीवान्:
Karta
TypeNoun
Rootकक्षीवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
जामदग्न्यःJāmadagnya (Paraśurāma)
जामदग्न्यः:
Karta
TypeNoun
Rootजामदग्न्य
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
रामःRāma (Paraśurāma)
रामः:
Karta
TypeNoun
Rootराम
FormMasculine, Nominative, Singular
ताण्ड्यःTāṇḍya (sage)
ताण्ड्यः:
Karta
TypeNoun
Rootताण्ड्य
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाalso
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
आत्मवान्self-controlled
आत्मवान्:
TypeAdjective
Rootआत्मवत्
FormMasculine, Nominative, Singular

पराशर उवाच

P
Parāśara
U
Uśanā (Śukra)
M
Mahādeva (Śiva)
P
Pārvatī
A
Asita
D
Devala
N
Nārada
P
Parvata
K
Kakṣīvān
J
Jāmadagnya Rāma (Paraśurāma)
T
Tāṇḍya
V
Vasiṣṭha
J
Jamadagni
V
Viśvāmitra
A
Atri
B
Bharadvāja
H
Hariśmaśru
K
Kuṇḍadhāra
Ś
Śrutaśravā
V
Viṣṇu (Śrīhari)
Ā
Ākāśa (the sky)
G
Graha (planet)

Educational Q&A

Spiritual accomplishment (siddhi) arises from disciplined austerity joined with one-pointed devotion and is ultimately fulfilled by divine grace. The verse also models reverence across traditions: Śiva grants Śukra his status, while many ṛṣis attain success through praising Viṣṇu with Vedic hymns.

Parāśara recounts how the sage Uśanā pleased Mahādeva and became famed as Śukra, later dwelling in the sky as a planet. He then lists renowned sages who, concentrating their minds, praised Viṣṇu through Vedic ṛks and—by Śrīhari’s grace—achieved success in their tapas.