Shloka 3

अहिंसा-प्रधान धर्मविचारः

Ahiṃsā as the Superior Dharma: Practical and Scriptural Reasoning

Devanagari script

बिभेम्यहमधर्मस्य धर्म्यमादिश कर्म मे । त्वं मां भीतामवेक्षस्व शिवेनेक्षस्व चक्षुषा

Transliteration

bibhemy aham adharmasya dharmyam ādiśa karma me | tvaṁ māṁ bhītām avekṣasva śivenekṣasva cakṣuṣā ||

Translation

I am afraid of unrighteousness. Please instruct me in the duty that is in accord with dharma. Look upon me in my fear, and cast on me your auspicious, benevolent gaze.

Word by Word

• बिभेमि: I fear
• बिभेमि: Karta
• Type: Verb
• Root: भी (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अधर्मस्य: of adharma / from adharma
• अधर्मस्य: Apadana
• Type: Noun
• Root: अधर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• धर्म्यम्: righteous, in accordance with dharma
• धर्म्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: धर्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आदिश: command / instruct
• आदिश: Karta
• Type: Verb
• Root: आ√दिश् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थक), मध्यम, एकवचन, परस्मैपद

• कर्म: action, deed
• कर्म: Karma
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• मे: my / for me
• मे: Sampradana
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• माम्: me
• माम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• भीताम्: frightened
• भीताम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: भीत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √भी)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अवेक्षस्व: look upon / regard
• अवेक्षस्व: Karta
• Type: Verb
• Root: अव√ईक्ष् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थक), मध्यम, एकवचन, आत्मनेपद

• शिवेन: with auspicious (kind) [means]
• शिवेन: Karana
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• ईक्षस्व: look
• ईक्षस्व: Karta
• Type: Verb
• Root: √ईक्ष् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थक), मध्यम, एकवचन, आत्मनेपद

• चक्षुषा: with (your) eye / gaze
• चक्षुषा: Karana
• Type: Noun
• Root: चक्षुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• भगवन्: O Lord
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Speaker

नारद उवाच

Characters & Entities

• Nārada

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse frames ethical life as seeking dharma-guided action when one fears slipping into adharma. It emphasizes humility and the need for authoritative moral instruction, along with the idea that a teacher’s compassionate, auspicious regard steadies the fearful seeker.

What is happening in the narrative?

A speaker, identified in the heading as Nārada, voices anxiety about committing adharma and requests clear direction for dharmic conduct, asking to be looked upon with a benevolent, auspicious gaze—signaling a plea for guidance and reassurance in a moral dilemma.