Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Ādi-parva Adhyāya 98 — Paraśurāma’s kṣatriya suppression; Dīrghatamas, Bali, Sudēṣṇā, and the birth of Aṅga

तामुवाच ततो राजा सान्त्वयज्शलक्ष्णया गिरा | देवी वा दानवी वा त्वं गन्धर्वी चाथ वाप्सरा:,तब राजा शान्तनु उसे सान्त्वना देते हुए मधुर वाणीमें बोले--'सुमध्यमे! तुम देवी, दानवी, गन्धर्वी, अप्सरा, यक्षी, नागकन्या अथवा मानवी, कुछ भी क्‍यों न होओ; देवकन्याके समान सुशोभित होनेवाली सुन्दरी! मैं तुमसे याचना करता हूँ कि मेरी पत्नी हो जाओ'

tām uvāca tato rājā sāntvayaj-ślakṣṇayā girā | devī vā dānavī vā tvaṃ gandharvī cātha vāpsarāḥ ||

Then the king addressed her in a gentle, soothing, and refined voice: “Whether you are a goddess or a demoness, a Gandharvī or an Apsarā—whoever you may be.”

ताम्her
ताम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उवाचsaid/spoke
उवाच:
क्रिया
TypeVerb
Rootवच्
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथम, एकवचन
ततःthen/thereupon
ततः:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
राजाthe king
राजा:
कर्ता
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सान्त्वयत्consoled/soothed
सान्त्वयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootसान्त्वय् (सान्त्वयति)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/इम्परफेक्ट), प्रथम, एकवचन
शलक्ष्णयाwith gentle/smooth
शलक्ष्णया:
करण
TypeAdjective
Rootशलक्ष्ण (विशेषण-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
गिराspeech/voice
गिरा:
करण
TypeNoun
Rootगिर्
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
देवीa goddess
देवी:
प्रत्ययार्थ (विधेय)
TypeNoun
Rootदेवी
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
दानवीa demoness (of the Dānavas)
दानवी:
प्रत्ययार्थ (विधेय)
TypeNoun
Rootदानवी
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गन्धर्वीa Gandharva-woman
गन्धर्वी:
प्रत्ययार्थ (विधेय)
TypeNoun
Rootगन्धर्वी
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
अथor else/then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
अप्सराan apsaras (celestial nymph)
अप्सरा:
प्रत्ययार्थ (विधेय)
TypeNoun
Rootअप्सरस्
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
Ś
Śāntanu
T
the unnamed woman (later identified in the narrative as Gaṅgā)
D
Devas (as a class)
D
Dānavas (as a class)
G
Gandharvas (as a class)
A
Apsarās (as a class)