Shloka 62

दन्तवक्त्रश्न नामासीद्‌ दुर्जयश्वैव दानव: । रुक्मी च नृपशार्दूलो राजा च जनमेजय:,मद्रक, क्णवेष्ट, सिद्धार्थ, कीटक, सुवीर, सुबाहु, महावीर, बाह्लिक, क्रथ, विचित्र, सुरथ, श्रीमान्‌ नील नरेश, चीरवासा, भूमिपाल, दन्तवक्त्र, दानव दुर्जय, नृपश्रेष्ठ रुक्मी, राजा जनमेजय, आषाढ, वायुवेग, भूरितेजा, एकलव्य, सुमित्र, वाटधान, गोमुख, करूषदेशके अनेक राजा, क्षेमधूर्ति, श्रुतायु, उद्वह, बृहत्सेन, क्षेम, उग्रतीर्थ, कलिंग-नरेश कुहर तथा परम बुद्धिमान्‌ मनुष्योंका राजा ईश्वर

vaiśampāyana uvāca | dantavaktraś ca nāmāsīd durjayaś caiva dānavaḥ | rukmī ca nṛpaśārdūlo rājā ca janamejayaḥ |

Vaiśampāyana said: “There was a Dānava named Dantavaktra, and also another Dānava named Durjaya. There was Rukmī, a tiger among kings, and King Janamejaya as well.”

दन्तवक्त्रःDantavaktra (proper name)
दन्तवक्त्रः:
Karta
TypeNoun
Rootदन्तवक्त्र
FormMasculine, Nominative, Singular
नामby name / named
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular
दुर्जयःhard to conquer / unconquerable
दुर्जयः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्जय
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
दानवःdemon (Danava)
दानवः:
Karta
TypeNoun
Rootदानव
FormMasculine, Nominative, Singular
रुक्मीRukmi (proper name)
रुक्मी:
Karta
TypeNoun
Rootरुक्मिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
नृपशार्दूलःtiger among kings (epithet)
नृपशार्दूलः:
Karta
TypeNoun
Rootनृपशार्दूल
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
जनमेजयःJanamejaya (proper name)
जनमेजयः:
Karta
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Nominative, Singular
मद्रकःMadraka (proper name/king)
मद्रकः:
Karta
TypeNoun
Rootमद्रक
FormMasculine, Nominative, Singular
क्णवेष्टःKṇaveṣṭa (name; uncertain reading)
क्णवेष्टः:
Karta
TypeNoun
Rootक्णवेष्ट
FormMasculine, Nominative, Singular
सिद्धार्थःSiddhartha (name; lit. 'one whose aim is achieved')
सिद्धार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootसिद्धार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
कीटकःKītaka (name)
कीटकः:
Karta
TypeNoun
Rootकीटक
FormMasculine, Nominative, Singular
सुवीरःSuvīra (name; 'very heroic')
सुवीरः:
Karta
TypeNoun
Rootसुवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
सुबाहुःSubāhu (name; 'having good arms')
सुबाहुः:
Karta
TypeNoun
Rootसुबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
महावीरःMahāvīra (name; 'great hero')
महावीरः:
Karta
TypeNoun
Rootमहावीर
FormMasculine, Nominative, Singular
बाह्लिकःBāhlika (name/king of Bahlika region)
बाह्लिकः:
Karta
TypeNoun
Rootबाह्लिक
FormMasculine, Nominative, Singular
क्रथःKratha (name)
क्रथः:
Karta
TypeNoun
Rootक्रथ
FormMasculine, Nominative, Singular
विचित्रःVicitra (name; 'wonderful/variegated')
विचित्रः:
Karta
TypeNoun
Rootविचित्र
FormMasculine, Nominative, Singular
सुरथःSuratha (name; 'having good chariot')
सुरथः:
Karta
TypeNoun
Rootसुरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रीमान्prosperous, illustrious
श्रीमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रीमन्त्
FormMasculine, Nominative, Singular
नीलःNīla (name)
नीलः:
Karta
TypeNoun
Rootनील
FormMasculine, Nominative, Singular
नरेशःlord of men, king
नरेशः:
Karta
TypeNoun
Rootनरेश
FormMasculine, Nominative, Singular
चीरवासाCīravāsa (name; 'wearing bark/cloth')
चीरवासा:
Karta
TypeNoun
Rootचीरवास
FormMasculine, Nominative, Singular
भूमिपालःprotector of the earth, king
भूमिपालः:
Karta
TypeNoun
Rootभूमिपाल
FormMasculine, Nominative, Singular
दन्तवक्त्रःDantavaktra (repeated name)
दन्तवक्त्रः:
Karta
TypeNoun
Rootदन्तवक्त्र
FormMasculine, Nominative, Singular
दानवःDanava, demon (repeated)
दानवः:
Karta
TypeNoun
Rootदानव
FormMasculine, Nominative, Singular
दुर्जयःunconquerable (repeated)
दुर्जयः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्जय
FormMasculine, Nominative, Singular
नृपश्रेष्ठःbest of kings
नृपश्रेष्ठः:
Karta
TypeNoun
Rootनृपश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
रुक्मीRukmi (repeated)
रुक्मी:
Karta
TypeNoun
Rootरुक्मिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking (repeated)
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
जनमेजयःJanamejaya (repeated)
जनमेजयः:
Karta
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Nominative, Singular
आषाढःĀṣāḍha (name)
आषाढः:
Karta
TypeNoun
Rootआषाढ
FormMasculine, Nominative, Singular
वायुवेगःVāyuvega (name; 'speed of the wind')
वायुवेगः:
Karta
TypeNoun
Rootवायुवेग
FormMasculine, Nominative, Singular
भूरितेजाःBhūritejā (name; 'of great splendor')
भूरितेजाः:
Karta
TypeNoun
Rootभूरितेजस्
FormMasculine, Nominative, Singular
एकलव्यःEkalavya (proper name)
एकलव्यः:
Karta
TypeNoun
Rootएकलव्य
FormMasculine, Nominative, Singular
सुमित्रःSumitra (name; 'good friend')
सुमित्रः:
Karta
TypeNoun
Rootसुमित्र
FormMasculine, Nominative, Singular
वाटधानःVāṭadhāna (name; uncertain)
वाटधानः:
Karta
TypeNoun
Rootवाटधान
FormMasculine, Nominative, Singular
गोमुखःGomukha (name; 'cow-faced')
गोमुखः:
Karta
TypeNoun
Rootगोमुख
FormMasculine, Nominative, Singular
करूषदेशकेin/at Karūṣa-deśaka (region) (uncertain form)
करूषदेशके:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootकरूषदेशक
FormMasculine, Locative, Singular
अनेकाःmany
अनेकाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनेक
FormMasculine, Nominative, Plural
राजानःkings
राजानः:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षेमधूर्तिःKṣemadhūrti (name)
क्षेमधूर्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षेमधूर्ति
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रुतायुःŚrutāyu (name; 'long-lived by fame/hearing')
श्रुतायुः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुतायु
FormMasculine, Nominative, Singular
उद्वहःUdvaha (name; 'bearer')
उद्वहः:
Karta
TypeNoun
Rootउद्वह
FormMasculine, Nominative, Singular
बृहत्सेनःBṛhatsena (name; 'having a great army')
बृहत्सेनः:
Karta
TypeNoun
Rootबृहत्सेन
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षेमःKṣema (name; 'welfare/safety')
क्षेमः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षेम
FormMasculine, Nominative, Singular
उग्रतीर्थःUgratīrtha (name; 'having fierce sacred ford')
उग्रतीर्थः:
Karta
TypeNoun
Rootउग्रतीर्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
कलिंगनरेशःking of Kalinga
कलिंगनरेशः:
Karta
TypeNoun
Rootकलिंगनरेश
FormMasculine, Nominative, Singular
कुहरःKuhara (name)
कुहरः:
Karta
TypeNoun
Rootकुहर
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाand also / likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
परमःsupreme, very great
परमः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरम
FormMasculine, Nominative, Singular
बुद्धिमान्intelligent, wise
बुद्धिमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबुद्धिमन्त्
FormMasculine, Nominative, Singular
मनुष्याणाम्of men / of humans
मनुष्याणाम्:
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Genitive, Plural
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
ईश्वरःlord, ruler
ईश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootईश्वर
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Dantavaktra
D
Durjaya
R
Rukmī
J
Janamejaya
D
Dānava (class of beings)

Educational Q&A

This verse is primarily enumerative rather than didactic: it models the epic habit of preserving memory through lists of notable beings (kings and powerful figures). Ethically, such catalogues underscore the Mahābhārata’s concern with lineage, reputation, and the impermanence of worldly power—great names are recorded, yet they remain part of a larger moral history.

Vaiśampāyana continues a catalogue-style narration, naming prominent figures: the Dānavas Dantavaktra and Durjaya, and the royal figures Rukmī and Janamejaya. The function is to situate characters within the epic’s vast network of persons and lineages.