Shloka 18

Śālagrāma–Sudarśana-Vyūha Nirūpaṇa, Tīrtha-Saṅgraha, Samvatsara-Nāma, and Mantra-Rakṣā

गुरुशुक्रौ च मन्दश्च रविचन्द्रौ यथोदितम् / रेवत्यादिमृगान्ताश्च ऋक्षाणि प्रथमा कला

guruśukrau ca mandaśca ravicandrau yathoditam / revatyādimṛgāntāśca ṛkṣāṇi prathamā kalā

Jupiter and Venus, and Saturn as well, together with the Sun and the Moon—just as declared—and the lunar mansions from Revatī at the beginning up to Mṛga at the end: these form the first division (kalā).

गुरुशुक्रौJupiter and Venus
गुरुशुक्रौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक) + शुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), द्विवचन (Dual)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मन्दःSaturn (the slow one)
मन्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
रविचन्द्रौthe Sun and the Moon
रविचन्द्रौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक) + चन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), द्विवचन (Dual)
यथोदितम्as stated/according to what is said
यथोदितम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + उदित (कृदन्त; √उद् (धातु) + क्त)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial: 'as stated'); उदितम् = नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (used adverbially)
रेवत्यादिमृगान्ताः(the lunar mansions) beginning with Revati and ending with Mriga
रेवत्यादिमृगान्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरेवती (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + मृग (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (आदि-अन्त-निर्देशः: 'from Revati to Mrigaśiras'); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ऋक्षाणिlunar mansions/asterisms
ऋक्षाणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
प्रथमाfirst
प्रथमा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); विशेषणम् (qualifying)
कलाdigit/part (kalā)
कला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

Lord Viṣṇu (in dialogue instruction to Garuḍa/Vinatā-putra)

Concept: Cosmic order (ṛta) expressed as structured divisions of time and stellar markers.

Vedantic Theme: Jagat-niyati (ordered cosmos) under īśvara; time as a governing principle for embodied life.

Application: Use the stated graha–nakshatra grouping as a calendrical/astrological basis when computing divisions (kalā) for rites or prognostics.

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Related Themes: Garuda Purana 1.66 (context: kala/tithi/vara/nakshatra computations)

G
Guru (Jupiter)
Ś
Śukra (Venus)
M
Manda/Śani (Saturn)
R
Ravi (Sun)
C
Candra (Moon)
R
Revatī (Nakṣatra)
M
Mṛga/Mṛgaśīrṣa (Nakṣatra)

FAQs

This verse groups key grahas (Sun, Moon, Jupiter, Venus, Saturn) and a sequence of nakṣatras into a defined “kalā,” indicating that time is systematized for dharmic observance and ritual scheduling.

While not describing the afterlife directly, it supports the Garuḍa Purāṇa’s broader ritual framework by defining time-divisions used to choose proper timings for saṁskāras and observances, which traditionally include funerary and śrāddha-related rites.

Use it as a reminder that traditional practice emphasizes intentional timing—planning worship, vows, or family rites with awareness of calendrical cycles rather than acting carelessly or impulsively.