Shloka 8
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
यद्दर्शनादभूदीशः सर्वज्ञो ऽपि विमोहितः / विसृज्य पार्वतीं शीघ्रन्तया रुद्धो ऽतनोद्रतम्
Transliteration
yaddarśanādabhūdīśaḥ sarvajño 'pi vimohitaḥ / visṛjya pārvatīṃ śīghrantayā ruddho 'tanodratam
Translation
At the mere sight of her, the Lord—though all-knowing—was bewildered. Leaving Pārvatī, he was swiftly restrained by her and turned toward sacred rati.
Word by Word
यत्which/that
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; relative pronoun
दर्शनात्from (the) sight/seeing
दर्शनात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; ablative ‘from seeing’
अभूत्became
अभूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
ईशःthe Lord (Śiva)
ईशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सर्वज्ञःall-knowing
सर्वज्ञः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्वज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; adjective qualifying ईशः
अपिeven/though
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), concessive ‘even/though’
विमोहितःdeluded
विमोहितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि+मुह् (धातु) → विमोहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate adjective of ईशः
विसृज्यhaving let go/abandoned
विसृज्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootवि+सृज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having released/left’
पार्वतीम्Pārvatī
पार्वतीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
शीघ्रन्तयाwith haste/quickly
शीघ्रन्तया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशीघ्रता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; instrumental of manner ‘with haste’ (text form: शीघ्रन्तया)
रुद्धःrestrained/blocked
रुद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरुध् (धातु) → रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate adjective of ईशः
अतनोत्extended/produced
अतनोत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतन् (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
रतम्delight/sexual passion
रतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; object of अतनोत्