Shloka 70
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
ईशः सर्वजगत्कर्ता प्रभवः प्रलयस्तथा / यतो विश्वाधिको रुद्रस्तेन रुद्रो ऽसि वै पशो
Transliteration
īśaḥ sarvajagatkartā prabhavaḥ pralayastathā / yato viśvādhiko rudrastena rudro 'si vai paśo
Translation
Īśvara is the maker of all worlds, their arising and their dissolution; since Rudra transcends the universe, therefore, O bound one, thou art indeed Rudra.
Word by Word
ईशःthe Lord
ईशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सर्व-जगत्-कर्ताcreator of all the world
सर्व-जगत्-कर्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + जगत् (प्रातिपदिक) + कर्तृ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (षष्ठी-सम्बन्ध): ‘सर्वस्य जगतः कर्ता’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रभवःorigin/source
प्रभवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रलयःdissolution
प्रलयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (also)
यतःbecause/for which reason
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक (indeclinable: because/wherefrom)
विश्व-अधिकःgreater than the universe
विश्व-अधिकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + अधिक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (पञ्चमी/षष्ठी-सम्बन्ध): ‘विश्वात् अधिकः’/‘विश्वस्य अधिकः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘therefore/by that’
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Pradhāna (विधेय/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (predicate nominative)
असिyou are
असि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात (indeed/verily)
पशोO beast
पशो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन