Shloka 29
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
इति शप्त्वा विनीतेन तेन संपूजितो ऽपि सः / तूष्णीमेव ययौ ब्रह्मन्भाविकार्यमनुस्मरन्
Transliteration
iti śaptvā vinītena tena saṃpūjito 'pi saḥ / tūṣṇīmeva yayau brahmanbhāvikāryamanusmaran
Translation
Thus, having uttered the curse, though honored by that humble one, O Brahman, he departed in silence, recalling the deed yet to come.
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)
शप्त्वाhaving cursed
शप्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootशप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having cursed’
विनीतेनby the humble (one)
विनीतेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविनीत (प्रातिपदिक; कृदन्त from √नी with वि)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; तेन इति विशेषणम् (‘by the humble one’)
तेनby him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, तृतीया (Instrumental), एकवचन; कर्तृ/करण-भावे
सम्-पूजितःhonored/worshipped
सम्-पूजितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त) with उपसर्ग सम्; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सः इति विशेषणम्
अपिeven/also
अपि:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपवादार्थ
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
तूष्णीम्silently
तूष्णीम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूष्णीम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
एवonly/indeed
एव:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
ययौwent
ययौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ब्रह्मन्O Brahman (sage)
ब्रह्मन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
भावि-कार्यंthe future event/what was to happen
भावि-कार्यं:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभाविन् (प्रातिपदिक) + कार्य (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘future’ + ‘act/event’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
अनुस्मरन्remembering
अनुस्मरन्:
Karta (कर्ता) (participial)
TypeVerb
Rootअनु + स्मृ (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्यय (present active participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सः इति विशेषणम्