Shloka 13
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
दुर्वाससमथाहूय प्रजिघाय तदन्तिकम् / खण्डाजिनधरो दण्डीधूरिधूसरविग्रहः / उन्मत्तरूपधारी च ययौ विद्याधराध्वना
Transliteration
durvāsasamathāhūya prajighāya tadantikam / khaṇḍājinadharo daṇḍīdhūridhūsaravigrahaḥ / unmattarūpadhārī ca yayau vidyādharādhvanā
Translation
He summoned the sage Durvasa and brought him close. Clad in tattered hide, staff in hand, his body grey with dust, wearing the guise of a madman, he went forth along the path of the Vidyadharas.
Word by Word
दुर्वाससम्Durvāsas (as object)
दुर्वाससम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदुर्वासस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
आहूयhaving summoned
आहूय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-ह्वा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया; ‘आहूय’ = having called/summoned
प्रजिघायstruck/beat
प्रजिघाय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-हन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (अन्तिकम् इति)
अन्तिकम्nearby place; vicinity
अन्तिकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गत्यर्थे/देशवाचक
खण्डाजिनधरःwearer of a torn skin
खण्डाजिनधरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootखण्ड-आजिन-धर (प्रातिपदिक; खण्ड + आजिन + धर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘खण्डम् आजिनम्’ (torn skin) तद् धरति इति
दण्डीstaff-bearer
दण्डी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदण्डिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; दण्ड-सम्बन्धी (staff-bearing)
धूरिधूसरविग्रहःone whose body is dust-grey
धूरिधूसरविग्रहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधूरि-धूसर-विग्रह (प्रातिपदिक; धूरि + धूसर + विग्रह)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘धूरिणा धूसरः विग्रहः’ (body grey with dust)
उन्मत्तरूपधारीwearing a mad appearance
उन्मत्तरूपधारी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउन्मत्त-रूप-धारिन् (प्रातिपदिक; उन्मत्त + रूप + धारिन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘उन्मत्तस्य रूपम्’ तद् धारयति
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
ययौwent
ययौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विद्याधराध्वनाby the Vidyādhara path/route
विद्याधराध्वना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविद्याधर-अध्वन् (प्रातिपदिक; विद्याधर + अध्वन्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; ‘विद्याधराणाम् अध्वा’ = path/way of Vidyādharas