Shloka 57
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
गणाग्रणीर्महाशास्ता दुर्गाद्याश्चैव मातरः / या यास्तु देवताः प्रोक्तास्ताः सर्वाः परमेश्वरीम्
Transliteration
gaṇāgraṇīrmahāśāstā durgādyāścaiva mātaraḥ / yā yāstu devatāḥ proktāstāḥ sarvāḥ parameśvarīm
Translation
Gaṇāgraṇī, the great Śāstā, and the Mothers such as Durgā—whatever deities are spoken of, all of them are the Supreme Parameśvarī.
Word by Word
गण-अग्रणीःthe leader of the hosts
गण-अग्रणीः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगण + अग्रणी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘गणानाम् अग्रणीः’ (leader of hosts)
महाशास्ताthe great ruler/teacher
महाशास्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहā + शास्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः—‘महान् शास्ता’ (great ruler/teacher)
दुर्गा-आद्याःDurgā and others
दुर्गा-आद्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्गा (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘दुर्गा-प्रमुखाः’ (Durgā and others)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
मातरःmothers (divine mothers)
मातरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
याःwho/which (those who)
याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
याःeach and every (whoever)
याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; पुनरुक्ति-प्रयोगः (repetition for distributive sense)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-निपात (particle: but/indeed)
देवताःdeities
देवताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्रोक्ताःdeclared/mentioned
प्रोक्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त/क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle): ‘said/declared’
ताःthose
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्
परमेश्वरीम्the Supreme Goddess (Parameśvarī)
परमेश्वरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरमेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन