Shloka 52
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
ततः पुनः श्रीकामाक्षीभालनेत्रकटाक्षतः / काचिद्बाला प्रादुरासीन्महागौरा महोज्ज्वला
Transliteration
tataḥ punaḥ śrīkāmākṣībhālanetrakaṭākṣataḥ / kācidbālā prādurāsīnmahāgaurā mahojjvalā
Translation
Then again, from the sidelong glance of Śrī Kāmākṣī’s brow-eye, a maiden appeared—exceedingly fair and brilliantly radiant.
Word by Word
ततःthen; thereafter
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय; अव्ययीभावार्थे/क्रियाविशेषण (thereupon/then)
पुनःagain; further
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (again/further)
श्रीकामाक्षीभालनेत्रकटाक्षतःfrom the glance of Śrī Kāmākṣī’s forehead-eye
श्रीकामाक्षीभालनेत्रकटाक्षतः:
Apadana (अपादान/पञ्चमी)
TypeNoun
Rootश्री-कामाक्षी-भाल-नेत्र-कटाक्ष (प्रातिपदिक; components: श्री + कामाक्षी + भाल + नेत्र + कटाक्ष)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; समास-समूहः (बहु-तत्पुरुष-श्रृङ्खला) ‘श्रीकामाक्ष्याः भालनेत्रस्य कटाक्षात्’ = ‘from the glance of the forehead-eye of Śrī Kāmākṣī’
काचित्a certain
काचित्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक-चित् (प्रातिपदिक; किम् + चित्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अनिश्चित-विशेषण (indefinite pronoun-adjective)
बालाgirl; maiden
बाला:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
प्रादुरासीत्appeared; manifested
प्रादुरासीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+आङ्+दृश्/दृश् (धातु; प्रादुर्-भावे)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; अर्थः ‘प्रकटाभवत्/आविर्भूता’
महागौराvery fair; radiant-white
महागौरा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा-गौर (प्रातिपदिक; महा + गौर)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः ‘महती गौरा’
महोज्ज्वलाvery brilliant; resplendent
महोज्ज्वला:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा-उज्ज्वल (प्रातिपदिक; महा + उज्ज्वल)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः ‘महती उज्ज्वला’