Shloka 46
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
कर्मभूमौ तु लोके ऽस्मिन्प्रायो मूढा इमे जनाः / तेषामनुग्रहार्थाय नित्यं कुर्वत्र संनिधिम्
Transliteration
karmabhūmau tu loke 'sminprāyo mūḍhā ime janāḥ / teṣāmanugrahārthāya nityaṃ kurvatra saṃnidhim
Translation
In this world, the field of karma, most people are indeed deluded. For the sake of showing them grace, remain here in constant presence.
Word by Word
कर्मभूमौin the land of action
कर्मभूमौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootकर्मभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); समासः कर्म-भूमि (षष्ठी-तत्पुरुषः: कर्मणः भूमिः)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/निपात (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
लोकेin the world
लोके:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (Masc/Neut), सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
प्रायःmostly/for the most part
प्रायः:
विशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootप्रायः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
मूढाःdeluded
मूढाः:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootमूढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
इमेthese
इमे:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
जनाःpeople
जनाः:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
अनुग्रहार्थायfor (their) favor/grace
अनुग्रहार्थाय:
सम्प्रदान (Sampradāna/Dative purpose)
TypeNoun
Rootअनुग्रह-अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), चतुर्थी विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular); समासः अनुग्रहस्य अर्थः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
नित्यम्always
नित्यम्:
विशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन क्रियाविशेषणवत् (used adverbially); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन रूपम् (acc. sg. used as adverb)
कुर्वdo/perform
कुर्व:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
अत्रhere
अत्र:
अधिकरण (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
संनिधिम्presence/attendance
संनिधिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसंनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)