Shloka 115
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
ततस्तस्मादहं किञ्चिद्वेद्मि वक्ष्ये न चान्यथा / रहस्यमन्त्रं संवक्ष्येशृणु तं त्वं समाहितः
Transliteration
tatastasmādahaṃ kiñcidvedmi vakṣye na cānyathā / rahasyamantraṃ saṃvakṣyeśṛṇu taṃ tvaṃ samāhitaḥ
Translation
Therefore, what little I know I shall speak just so, and not otherwise. I shall declare the secret mantra—listen to it with a mind composed and intent.
Word by Word
ततःtherefore; then
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; अपादान/क्रमार्थ (therefore/then)
तस्मात्from that; hence
तस्मात्:
Sambandha (सम्बन्ध/cause marker)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी एकवचनरूपेण अव्ययवत् (ablative used adverbially): ‘from that/therefore’
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा एकवचन
किञ्चित्something; a little
किञ्चित्:
Karma (कर्म/object of ‘know’)
TypeNoun
Rootकिञ्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; अल्पपरिमाणवाचक
वेद्मिI know
वेद्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन
वक्ष्येI shall tell
वक्ष्ये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), आत्मनेपद; उत्तमपुरुष, एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
रहस्य-मन्त्रम्the secret mantra
रहस्य-मन्त्रम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootरहस्य (प्रातिपदिक) + मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष: ‘रहस्यः मन्त्रः’ कर्मधारय-भावः); पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
संवक्ष्येI shall explain fully
संवक्ष्ये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), आत्मनेपद; उत्तमपुरुष, एकवचन
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद; मध्यमपुरुष, एकवचन
तम्that (mantra)
तम्:
Karma (कर्म/object of ‘listen’)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/addressee as subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा एकवचन
समाहितःcollected; attentive
समाहितः:
Karta (कर्ता/qualifier)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-धा (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle used adjectivally); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन