Shloka 112
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
य इदं शृणुयान्नित्यं यश्चापि प्रयतः पठेत् / तस्य भुक्तिश्च मुक्तिश्च करस्था नात्र संशयः
Transliteration
ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ yaścāpi prayataḥ paṭhet / tasya bhuktiśca muktiśca karasthā nātra saṃśayaḥ
Translation
Whoever hears this daily, and whoever recites it with purity and discipline—his bhukti and his mukti are as if held in his hand; of this there is no doubt.
Word by Word
यःwho (he)
यः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
इदम्this (text)
इदम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
शृणुयात्should listen
शृणुयात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
नित्यम्always; regularly
नित्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनरूपेण अव्ययीभाव (adverbial accusative)
यःand who
यः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थे (also/even)
प्रयतःbeing disciplined/pure
प्रयतः:
Karta (कर्ता/subject qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रयत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषणम् (disciplined, purified)
पठेत्should recite/read
पठेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपठ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
तस्यfor him; of him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी एकवचन (Genitive singular)
भुक्तिःenjoyment; worldly prosperity
भुक्तिः:
Karta (कर्ता/subject of implied ‘is’)
TypeNoun
Rootभुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
मुक्तिःliberation
मुक्तिः:
Karta (कर्ता/subject of implied ‘is’)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
करस्थाin one’s hand; readily attainable
करस्था:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeAdjective
Rootकरस्थ (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुष: ‘करे स्था’ सप्तमी-तत्पुरुष/locative determinative); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषणम् (भुक्ति-मुक्त्योः)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
अत्रhere; in this matter
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन