Shloka 18
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
सहस्रपत्रशोभाढ्यं सकेशरसुकर्णिकम् / तत्र श्रीमद्गुरुं ध्वात्वा प्रसन्नं करुणामयम्
Transliteration
sahasrapatraśobhāḍhyaṃ sakeśarasukarṇikam / tatra śrīmadguruṃ dhvātvā prasannaṃ karuṇāmayam
Translation
The lotus, graced with the splendor of a thousand petals, with saffron filaments and a sweet central pericarp—there meditate upon the glorious Guru, serene and filled with compassion.
Word by Word
सहस्र-पत्र-शोभा-आढ्यम्rich with the beauty of a thousand petals
सहस्र-पत्र-शोभा-आढ्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसहस्र (संख्या-प्रातिपदिक) + पत्र (प्रातिपदिक) + शोभा (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (सहस्रपत्रस्य शोभया आढ्यम्)
स-केसर-सु-कर्णिकम्having filaments and a beautiful pericarp
स-केसर-सु-कर्णिकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्गार्थे/प्रातिपदिक) + केसर (प्रातिपदिक) + सु (अव्यय/उपसर्ग) + कर्णिका (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (केसरैः सह; सु-कर्णिका यस्य)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (adverb of place)
श्रीमत्-गुरुम्the venerable/illustrious guru
श्रीमत्-गुरुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन; कर्मधारय (श्रीमान् गुरु:)
ध्वात्वाhaving meditated upon
ध्वात्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund); ध्यात्वा-रूपेण (here written ध्वात्वा)
प्रसन्नम्gracious, serene
प्रसन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (गुरुम्)
करुणा-मयम्full of compassion
करुणा-मयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकरुणा (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (करुणया मयः)