Shloka 16
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
अथ गन्धर्वराजश्च परिषद्रुद्र एव च / तारांबिका भगवती तत्पश्चाद्भागतः स्थिताः
Transliteration
atha gandharvarājaśca pariṣadrudra eva ca / tārāṃbikā bhagavatī tatpaścādbhāgataḥ sthitāḥ
Translation
Then come the king of the Gandharvas and Pariṣad-Rudra as well; thereafter, in due allotted order, Bhagavatī Tārāmbikā, the Divine Mother, abides.
Word by Word
अथthen
अथ:
Discourse marker (अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भ/अनन्तर (sequence marker)
गन्धर्व-राजःking of the Gandharvas
गन्धर्व-राजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक) + राज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (गन्धर्वाणां राजा)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
परिषद्-रुद्रःRudra of the assembly (Pariṣad-Rudra)
परिषद्-रुद्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपरिषद् (प्रातिपदिक) + रुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (परिषदि रुद्रः/परिषदः रुद्रः)
एवindeed
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
तारा-अम्बिकाTārāmbikā
तारा-अम्बिका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतारा (प्रातिपदिक) + अम्बिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (तारा एव अम्बिका)
भगवतीthe Blessed Goddess
भगवती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तत्then
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; निर्देश
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक
भागतःby division/according to their portion
भागतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभागतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/विभागवाचक (adverb: by portion/according to share)
स्थिताःstood/are stationed
स्थिताः:
Kriya/State (क्रिया/अवस्था)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle/क्त), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन, पुंलिङ्ग (समूहवाचक—पूर्वोक्ताः); ‘अस्’ लुप्तः—“(सन्तः) स्थिताः”