Previous Verse
Next Verse

Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 59

Ṣoḍaśāvaraṇa-cakre Rudrāṇāṃ Nāma-sthāna-nirdeśa

Rudras in the Sixteen-Enclosure Chakra

हलोद्धर्णहलाद्धर्णमुसलाः सञ्चरन्त्यपि / संख्यातीतास्तालवृक्षा नवस्वर्णविचित्रिताः

haloddharṇahalāddharṇamusalāḥ sañcarantyapi / saṃkhyātītāstālavṛkṣā navasvarṇavicitritāḥ

Even ploughs that tear up and lift the earth, and musala maces, moved to and fro. Countless tāla trees were adorned with newly wrought gold in varied designs.

hala-uddharaṇa-hala-uddharaṇa-musalāḥploughs, plough-lifters(?) and pestles/clubs
hala-uddharaṇa-hala-uddharaṇa-musalāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothala + uddharaṇa + musala (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); द्वन्द्व-समासः—(हल + उद्धरण) तथा (हल + उद्धरण) तथा मुसल; पाठभेद-सूचक पुनरुक्ति सम्भव
sañcarantimove about
sañcaranti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√car (चर् धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्/Present), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
apialso/even
api:
Sambandha-bodhaka (निपात/भावसूचक)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormAvyaya; particle (निपात)
saṃkhyā-atītāḥcountless
saṃkhyā-atītāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃkhyā + atīta (√i धातु; क्त)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); समासः—संख्यातीत (तत्पुरुष: ‘beyond counting’)
tāla-vṛkṣāḥpalmyra trees
tāla-vṛkṣāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottāla + vṛkṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); समासः—तालवृक्ष (तत्पुरुष: ‘palmyra trees’)
nava-svarṇa-vicitritāḥdecorated with fresh/new gold
nava-svarṇa-vicitritāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnava + svarṇa + vicitrīta (√citr धातु; क्त)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); समासः—नवस्वर्ण (कर्मधारय: ‘new gold’) + विचित्रित (तत्पुरुष: ‘decorated with’)