Shloka 27
प्रत्याहारवर्णनम्
Pratyāhāra—Cosmic Withdrawal / Dissolution Sequence
Devanagari script
निरिन्द्रियाणां च तदा ज्ञानिनां यच्छुभाशुभम् / प्रकृत्यां चैव तत्सर्वं पुण्यं पापं प्रतिष्ठति
Transliteration
nirindriyāṇāṃ ca tadā jñānināṃ yacchubhāśubham / prakṛtyāṃ caiva tatsarvaṃ puṇyaṃ pāpaṃ pratiṣṭhati
Translation
Then whatever is auspicious or inauspicious for the knowers who are free of the senses—all of it, merit and sin—rests established in Prakṛti alone.
Word by Word
nir-indriyāṇāmof the sense-less (beings)
nir-indriyāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootnir (उपसर्ग/अव्यय) + indriya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; नञ्/निर्-पूर्वक-तत्पुरुषः: निरिन्द्रिय = इन्द्रियरहित
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
tadāthen
tadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
jñānināmof the knowers
jñāninām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootjñānin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
yatwhatever/that which
yat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक/यत्-शब्दः (relative pronoun)
śubha-aśubhamgood-and-bad (as a whole)
śubha-aśubham:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootśubha (प्रातिपदिक) + aśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समाहार-द्वन्द्वः: शुभाशुभम् = शुभं च अशुभं च समाहारः)
prakṛtyāmin Prakṛti (Nature)
prakṛtyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootprakṛti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (Locative), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
tatthat
tat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
sarvamall
sarvam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘तत्’ इत्यस्य विशेषणम्
puṇyammerit
puṇyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
pāpamsin
pāpam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpāpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
pratiṣṭhatiis established/abides
pratiṣṭhati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-√sthā (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथमपुरुष, एकवचन