Shloka 96
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
स्मयमानेव समरे गृहीतमणिकार्मुका / अवाकिरच्छरासारैः कुरण्डं तुरगानना
Transliteration
smayamāneva samare gṛhītamaṇikārmukā / avākiraccharāsāraiḥ kuraṇḍaṃ turagānanā
Translation
In the midst of battle, smiling as if in sport, she grasped her gem-adorned bow; and the mare-faced one showered Kuraṇḍa with torrents of arrows.
Word by Word
स्मयमानाsmiling
स्मयमाना:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्मयमान (कृदन्त; √स्मि/√स्मय् शानच्/मान)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्/मान), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृवाचक—‘smiling’
इवas if
इव:
Upamana (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (particle of comparison)
समरेin the battle
समरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
गृहीत-मणि-कार्मुकाholding a jeweled bow
गृहीत-मणि-कार्मुका:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootगृहीत (कृदन्त; √ग्रह् क्त) + मणि (प्रातिपदिक) + कार्मुक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘गृहीतं मणिमयं कार्मुकं यस्याः सा’ (she who has taken up a jeweled bow)
अवाकिरत्she showered/scattered
अवाकिरत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-आ-√कॄ/√किर् (धातु ‘to scatter’)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; अव-आ-उपसर्गयुक्त
शर-आसारैःwith showers of arrows
शर-आसारैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक) + आसार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—षष्ठी/तत्पुरुषार्थः (‘शराणाम् आसाराः’ = showers of arrows)
कुरण्डम्Kuraṇḍa
कुरण्डम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुरण्ड (प्रातिपदिक; व्यक्तिनाम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तुरग-आननाthe horse-faced one
तुरग-आनना:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतुरग (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘तुरगस्य आननं यस्याः’ (horse-faced; a mare-faced/horse-faced woman/being)