Shloka 41
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
रक्तारुणायां युद्धोर्व्यां पतितैश्छत्रमण्डलैः / आलंबि तुलना संध्यारक्ताभ्रहिमरोचिषा
Transliteration
raktāruṇāyāṃ yuddhorvyāṃ patitaiśchatramaṇḍalaiḥ / ālaṃbi tulanā saṃdhyāraktābhrahimarociṣā
Translation
Upon the battle-ground, red and ruddy, the fallen circles of parasols lay scattered, like crimson twilight clouds hanging in the sky.
Word by Word
रक्त-अरुणायाम्on the blood-red
रक्त-अरुणायाम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeAdjective
Rootरक्त (प्रातिपदिक) + अरुण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषण—उर्व्याम्
युद्ध-उर्व्याम्on the battlefield (battle-ground)
युद्ध-उर्व्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक) + उर्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
पतितैःby fallen
पतितैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootपतित (√पत् धातु; क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; भूतकृदन्त (past participle)
छत्र-मण्डलैःby circles/disks of umbrellas
छत्र-मण्डलैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootछत्र (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
आलम्बिappeared hanging/suspended
आलम्बि:
क्रिया-विशेषण/विधेय (Predicative)
TypeVerb
Rootआलम्बि (√लम्ब् धातु; णिच्/कृदन्त-प्रातिपदिक, indeclinable-like predicative)
Formकृदन्त-प्रयोगः; अव्ययीभाववत् विधेय-विशेषणम्—'hung/appeared suspended' (predicative)
तुलनाa resemblance/likeness
तुलना:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतुलना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
संध्या-रक्त-अभ्र-हिम-रोचिषाwith the radiance of twilight-red clouds and snow
संध्या-रक्त-अभ्र-हिम-रोचिषा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक) + रक्त (प्रातिपदिक) + अभ्र (प्रातिपदिक) + हिम (प्रातिपदिक) + रोचिस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (determinative chain)