Shloka 169
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
रुधिरान्धौ पतन्त्येते ह्येवमाहुर्मनीषिणः / उपविष्टं भोक्तुमथ पङ्क्त्यां वै वञ्चयन्ति ये
Transliteration
rudhirāndhau patantyete hyevamāhurmanīṣiṇaḥ / upaviṣṭaṃ bhoktumatha paṅktyāṃ vai vañcayanti ye
Translation
Thus the sages declare: these fall into the dark ocean of blood. Whoever sits in the dining row to partake and yet deceives within that sacred line incurs great sin.
Word by Word
रुधिर-अन्धौin the blood-blind (hell/abyss)
रुधिर-अन्धौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरुधिर (प्रातिपदिक) + अन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कर्मधारय-समासः (रुधिरेण अन्धः इव)
पतन्तिthey fall
पतन्ति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
एतेthese (people)
एते:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनाम
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; अर्थे—निश्चय/हेतु
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
आहुःthey say
आहुः:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/आह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
मनीषिणःthe wise
मनीषिणः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
उपविष्टम्(one) seated
उपविष्टम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootउप-विश् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण/कर्म-सम्बन्ध
भोक्तुम्to eat
भोक्तुम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्यय (infinitive), अव्ययभाव
अथthen
अथ:
सम्बन्ध/निपात (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/अनन्तर (then)
पङ्क्त्याम्in the dining row
पङ्क्त्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपङ्क्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
वैindeed
वै:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
वञ्चयन्तिthey deceive
वञ्चयन्ति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootवञ्च् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
येwho
ये:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)