Shloka 164
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
क्षीरं सुरां च लवणं लाक्षां गन्धं रसं तिलान् एवमादीनि विक्रीणन्घोरे पूयवहे पतेत्
Transliteration
kṣīraṃ surāṃ ca lavaṇaṃ lākṣāṃ gandhaṃ rasaṃ tilān evamādīni vikrīṇanghore pūyavahe patet
Translation
Whoever trades in milk, liquor, salt, lac, perfumes, essences, sesame and the like falls into the dreadful hell called Pūyavaha.
Word by Word
क्षीरम्milk
क्षीरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; accusative singular neuter
सुराम्liquor
सुराम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular feminine
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
लवणम्salt
लवणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलवण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular neuter
लाक्षाम्lac (resin/dye)
लाक्षाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलाक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular feminine
गन्धम्perfume/fragrance
गन्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular masculine
रसम्juice/essence
रसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular masculine
तिलान्sesame seeds
तिलान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; accusative plural masculine
एवम्-आदीनिsuch and other (things)
एवम्-आदीनि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएवम् (अव्यय) + आदि (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; accusative plural neuter
विक्रीणन्selling
विक्रीणन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + क्री (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ-प्रत्यय), प्रथमा एकवचन पुंलिङ्ग; present active participle, nominative singular masculine
घोरेin the terrible (hell)
घोरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular neuter (used adjectivally)
पूय-वहेin Pūyavaha (the pus-flowing hell)
पूय-वहे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूय (प्रातिपदिक) + वह (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (पूयस्य वहः/वहः इति); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative singular neuter
पतेत्would fall
पतेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; 3rd person singular optative