Shloka 113
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
योजनाग्रेण संख्यातः साधनं योजनस्य तु / क्रोशस्य च परीमाणं श्रोतुमीच्छाम तत्त्वतः
Transliteration
yojanāgreṇa saṃkhyātaḥ sādhanaṃ yojanasya tu / krośasya ca parīmāṇaṃ śrotumīcchāma tattvataḥ
Translation
In reckoning by the yojana as a standard, what is the true measure (sādhana) of a yojana? And the extent of a krośa as well—we wish to hear it in accordance with reality.
Word by Word
योजनाग्रेणby the yojana-unit (as a measure)
योजनाग्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयोजन-अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (योजनस्य अग्रः/अग्रेण)
संख्यातःmeasured/counted
संख्यातः:
Kriya (क्रिया-विशेषण/विधेय)
TypeAdjective
Rootसम्-√ख्या (धातु) → संख्यात (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘(it is) measured/counted’
साधनम्means/standard (of measure)
साधनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसाधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन; अत्र प्रथमा-एकवचन (topic)
योजनस्यof a yojana
योजनस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
तुand/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (indeed/but)
क्रोशस्यof a krośa
क्रोशस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्रोश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
परिमाणम्measure/dimension
परिमाणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरिमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रोतुम् (तुमुन्-प्रत्यय)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive)
इच्छामःwe wish
इच्छामः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√इष्/इच्छ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
तत्त्वतःtruly/accurately
तत्त्वतः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतस् (अव्यय; तत्त्व + तस्)
Formअव्यय, प्रकार/रीति (in truth, accurately)