Shloka 110
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
ईश्वरैस्तत्प्रसंख्यानं शुद्धत्वाद्दिव्यदृष्टिभिः / एवं ज्ञानप्रतिष्ठत्वात्सर्वं ब्रह्मानुपश्यति
Transliteration
īśvaraistatprasaṃkhyānaṃ śuddhatvāddivyadṛṣṭibhiḥ / evaṃ jñānapratiṣṭhatvātsarvaṃ brahmānupaśyati
Translation
By purity, the Īśvaras with divine sight were able to reckon it. Thus, established in knowledge, one beholds all things as Brahman.
Word by Word
ईश्वरैःby the lords
ईश्वरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘प्रसंख्यानम्’ इत्यस्य विशेषणम्
प्रसंख्यानम्enumeration/counting
प्रसंख्यानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्र-सम्-ख्या (धातु) → प्रसंख्यान (प्रातिपदिक/भाववाचक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
शुद्धत्वात्from purity/because of purity
शुद्धत्वात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootशुद्धत्व (प्रातिपदिक; शुद्ध + त्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
दिव्यदृष्टिभिःwith divine visions/sight
दिव्यदृष्टिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदिव्य-दृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (दिव्या दृष्टिः)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formरीति/प्रकार-अव्यय (thus/in this way)
ज्ञानप्रतिष्ठत्वात्because of being grounded in knowledge
ज्ञानप्रतिष्ठत्वात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootज्ञान-प्रतिष्ठत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (ज्ञानस्य प्रतिष्ठा) + त्व; ‘because of being established in knowledge’
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ब्रह्मBrahman/the Absolute
ब्रह्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अनुपश्यतिbeholds/realizes
अनुपश्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु-√पश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद