Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 20
Bhaṇḍāsuraprādurbhāva
Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura
Devanagari script
वर्धमानमथो दैत्यं तपसा च बलेन च / हीयमानबलं चेन्द्रं संप्रेक्ष्य कमलापतिः
Transliteration
vardhamānamatho daityaṃ tapasā ca balena ca / hīyamānabalaṃ cendraṃ saṃprekṣya kamalāpatiḥ
Translation
Seeing the Daitya swelling in might through austerity and strength, and beholding Indra’s power waning, the Lord of Kamalā looked on.
Word by Word
वर्धमानम्increasing, growing
वर्धमानम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवर्धमान (कृदन्त; √वृध् धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम्
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
दैत्यम्the Daitya (demon)
दैत्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/हेतु-भावे
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
बलेनby strength
बलेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण-भावे
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
हीयमानबलम्whose strength was diminishing
हीयमानबलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootहीयमान (कृदन्त; √हा धातु) + बल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (हीयमानं बलं यस्य/यत्); हीयमान = वर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त (present passive/ātmanepada participle sense: being diminished); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
संप्रेक्ष्यhaving observed
संप्रेक्ष्य:
Kriya (क्रिया; पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसं-√प्रेक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having observed/after seeing)
कमलापतिःthe Lord of Lakṣmī (Viṣṇu)
कमलापतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकमला + पति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (कमलायाः पति:); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन