Mantra 3
Sukta 40
Sanskrit (Devanagari)
अनमित्रं नो अधरादनमित्रं न उत्तरात्। इन्द्रानमित्रं नः पश्चादनमित्रं पुरस्कृधि
IAST Transliteration
anamítraṃ no adharā́d anamítraṃ na uttarā́t | índrānamítraṃ naḥ paścā́d anamítraṃ puráḥ-kṛdhi ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Foeless for us from below, foeless for us from above: O Indra, foeless for us from behind; foeless set thou in front.
Word by Word
अनमित्रम्the unfriendly one / the non-friend (enemy)
अनमित्रम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootअनमित्र (प्रातिपदिक; a- + मित्र)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अधरात्from below
अधरात्:
अपादान
TypeAdjective (used adverbially)
Rootअधर (प्रातिपदिक)
अनमित्रम्the enemy
अनमित्रम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootअनमित्र (प्रातिपदिक; a- + मित्र)
नःof us
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
उत्तरात्from above
उत्तरात्:
अपादान
TypeAdjective (used adverbially)
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अनमित्रम्the enemy
अनमित्रम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootअनमित्र (प्रातिपदिक; a- + मित्र)
नःof us
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पश्चात्from behind
पश्चात्:
अधिकरण (दिशा/देश)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
अनमित्रम्the enemy
अनमित्रम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootअनमित्र (प्रातिपदिक; a- + मित्र)
पुरःin front / forward
पुरः:
अधिकरण (दिशा/देश)
TypeIndeclinable (preverbial element)
Rootपुरस् (अव्यय/उपसर्गसदृश)
कृधिmake / place / put
कृधि:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh (compact, imperative charm-form)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From scanning vulnerability to firm forward assurance.","listener_experience":"Courage with composure; sense of being guarded from blind spots.","intensity":5}