Mantra 9
Sukta 37
Sanskrit (Devanagari)
भीमा इन्द्रस्य हेतयः शतमृष्टीर्हिरण्ययीः । ताभिर्हविरदान् गन्धर्वानवकादान् व्युऽषतु
IAST Transliteration
bhīmā́ índrasya hetáyaḥ śatamṛṣṭī́r hiraṇyáyīḥ | tā́bhir haviradā́n gandharvā́n avakādā́n vy-uṣatu ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Terrible are Indra’s missiles, golden, with a hundred edges: with these let them scorch away the Gandharvas, eaters of the oblation, the Avakāda-eaters.
Word by Word
भीमाःterrible, fearsome
भीमाः:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
हेतयःmissiles, weapons
हेतयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहेति (प्रातिपदिक)
शतमृष्टीःhaving a hundred points/edges
शतमृष्टीः:
कर्म (विशेष्य-सम्बन्धः) / विशेषणम्
TypeAdjective
Rootशतमृष्टि (प्रातिपदिक; शत + मृष्टि)
हिindeed, for
हि:
सम्बन्धक/बलवाचक
TypeIndeclinable
Rootहि
हिरण्ययीःgolden
हिरण्ययीः:
कर्म (विशेष्य-सम्बन्धः) / विशेषणम्
TypeAdjective
Rootहिरण्ययी (प्रातिपदिक; हिरण्य + यत्/यी)
ताभिःwith those
ताभिः:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हविरदान्offering/bringing oblations
हविरदान्:
कर्म (गन्धर्वान् इति विशेष्यस्य) / विशेषणम्
TypeAdjective
Rootहविरद (प्रातिपदिक; हविस् + द)
गन्धर्वान्Gandharvas
गन्धर्वान्:
कर्म
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
अवकादान्dwelling in pits/low places (avakā)
अवकादान्:
कर्म (गन्धर्वान् इति विशेष्यस्य) / विशेषणम्
TypeAdjective
Rootअवकाद (प्रातिपदिक; अव + काद/काद्-सम्बद्ध)
विapart, away
वि:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि
उषतुlet them depart/leave their dwelling
उषतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootवस् (धातु; वसँ निवासे) + उद् (उपसर्ग) → उद्वस
Attribution
Rishi: Atharvanic/Angiras lineage per anukramaṇī tradition (variable).
Devata: Indra (via his weapons); anti-Gandharva force.
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"From awe at luminous weapons to fierce purification and bright relief.","listener_experience":"A feeling of cleansing light sweeping through the space; renewed auspiciousness.","intensity":7}