Mantra 2
Sukta 46
Sanskrit (Devanagari)
स नः पप्रिः पारयाति स्वस्ति नावा पुरुहूतः । इन्द्रो विश्वा अति द्विषः
IAST Transliteration
sá naḥ pápriḥ pārayāti svastí nā́vā puruhūtáḥ | índro víśvā áti dvíṣaḥ
English Translation (Griffith/Whitney)
He, our helper, shall bear us over in safety, as with a boat—the much-invoked Indra—over all the haters.
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto/for us (our)
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पप्रिःhas filled/protected (has become a fulfiller/protector)
पप्रिः:
कर्तृ
TypeVerb
Rootपॄ (धातु; ‘पूरणे/तर्पणे’), परिपूरक/रक्षक-अर्थे
पारयातिcauses (us) to cross; carries across
पारयाति:
कर्तृ
TypeVerb
Rootपॄ/पॄ (पारयति इति causative; ‘पार-गमने/तरणे’)
स्वस्तिwell-being; safety; good fortune
स्वस्ति:
कर्म (फल/प्राप्ति-रूपेण) / विधेय-भावः
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति (अव्यय-प्रातिपदिक; सु+अस्ति)
नावाby/with a boat
नावा:
करण
TypeNoun
Rootनौ (प्रातिपदिक)
पुरुहूतःmuch-invoked (epithet of Indra)
पुरुहूतः:
कर्तृ (विशेषणम्) / सम्बोधन-सम्बन्धः
TypeAdjective (epithet)
Rootपुरुहूत (प्रातिपदिक; ‘बहुभिः हूतः’)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अतिover; beyond
अति:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
द्विषःhostile ones; enemies
द्विषः:
कर्म
TypeNoun
Rootद्विष् (प्रातिपदिक; ‘द्वेष्टि’ इत्यस्मात् ‘शत्रु/द्वेषिणी’)
Attribution
Rishi: Rigvedic source attribution (Indra hymn tradition)
Devata: Indra (Puruhūta)
Chandas: RV-derived
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From peril-awareness to confident safe transit and superiority over hostility.","listener_experience":"A surge of steadiness and protection; feeling escorted by a stronger power.","intensity":7}