Mantra 6
Sukta 19
Sanskrit (Devanagari)
वाजेषु सासहिर्भव त्वामीमहे शतक्रतो । इन्द्र वृत्राय हन्तवे
IAST Transliteration
vā́jeṣu sāsahír bhava tvā́m īmahe śatakrato | índra vṛtrā́ya hántave
English Translation (Griffith/Whitney)
In contests be thou the overpowerer: thee we invoke, O Śatakratu—O Indra—to smite the Obstructor.
Word by Word
वाजेषुin (the) contests/battles (lit. in prizes/strengths)
वाजेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
सासहिः(O) conquering one, overpowering
सासहिः:
सम्बोधन/विशेष्य-विशेषण (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used as noun-epithet)
Rootसासहि (प्रातिपदिक; सह्-धातु से निष्पन्न, ‘अत्यन्तं सहमान/विजयी’)
भवbe (become)
भव:
(क्रिया) विधेय
TypeVerb
Rootभू (धातु)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आtowards, unto (intensively)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
ईमहेwe implore / we seek
ईमहे:
(क्रिया) विधेय
TypeVerb
Rootयम्/इ (धातु; वेदिक ‘ईमहे’ = ‘याचामहे/प्रार्थयामहे’)
शतक्रतोO hundred-powered (Indra)
शतक्रतो:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootशतक्रतु (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य उपाधि)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वृत्रायfor (slaying) Vṛtra / against Vṛtra
वृत्राय:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन-निर्देशः: ‘वृत्राय हन्तवे’ = ‘वृत्रं हन्तुम्’)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
हन्तवेto slay, to strike down
हन्तवे:
प्रयोजन (क्रियार्थक-सम्बन्धः)
TypeVerbal infinitive
Rootहन् (धातु) + तुमुन् (वेदिक दातिव-इन्फिनिटिव ‘-तवे’)
Attribution
Rishi: Rigvedic seer-tradition (borrowed into AV 20)
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":null,"emotional_arc":"Invocation → competitive arousal → assurance of overpowering capacity.","listener_experience":"Heightened readiness, strategic calm, and assertive confidence.","intensity":7}