Sutra 36
Devanagari script
प्राप्यते फलमुत्थानाल् लभते चार्थसम्पदम् ॥ कZ_०१.१९.३६च्द् ॥
Transliteration
prāpyate phalam utthānāl labhate cārthasampadam
Translation
Through exertion, results are obtained; and one attains prosperity and resources (artha-sampad).
Word by Word
प्राप्यतेis obtained / is attained
प्राप्यते:
TypeVerb
Root√आप् (आप्/आप्नोति) उपसर्गः प्र-
Formलट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्, कर्मणि-प्रयोगः (passive)
फलम्result, fruit (outcome)
फलम्:
TypeNoun
Rootफल
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (कर्मणि-प्रयोगे कर्तृस्थानीया प्रथमा)
उत्थानात्from effort; due to initiative
उत्थानात्:
TypeNoun
Rootउत्थान
Formनपुंसकलिङ्गम्, पञ्चमी एकवचनम् (हेतौ/कारणे)
लभतेobtains, gains
लभते:
TypeVerb
Root√लभ्
Formलट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्, कर्तरि-प्रयोगः
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
अर्थसम्पदम्wealth/prosperity (resources)
अर्थसम्पदम्:
TypeNoun
Rootअर्थ + सम्पद्
Formस्त्रीलिङ्ग-सम्पद्-शब्दः, द्वितीया एकवचनम्; समासान्त-रूपम्: अर्थसम्पद् → अर्थसम्पदम्
Entities Mentioned
U
utthāna (effort)A
artha-sampad (prosperity/resources)FAQs
Observable outcomes (phala) and measurable resource-strength (artha-sampad) as the products of sustained executive and bureaucratic effort.