Sutra 3
Devanagari script
तदुद्देशः संवृतः कथानामनिह्श्रावी पक्षिभिरप्यनालोक्यः स्यात् ॥ कZ_०१.१५.०३ ॥
Transliteration
taduddeśaḥ saṃvṛtaḥ kathānām anihśrāvī pakṣibhir apy anālokyaḥ syāt
Translation
The place for that counsel should be enclosed, not allowing sound to carry; it should be such that even birds cannot observe it.
Word by Word
तत्that (place/arrangement)
तत्:
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
उद्देशःthe arrangement/designation (of the place)
उद्देशः:
TypeNoun
Rootउद्√दिश् (दिश्)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
संवृतःcovered, enclosed, screened
संवृतः:
TypeParticiple
Rootसम्√वृ (वृ)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषणम्
कथानाम्of conversations/talks
कथानाम्:
TypeNoun
Rootकथा
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन
अनिःश्रावीnot letting sound out; soundproof
अनिःश्रावी:
TypeAdjective
Rootनि:√श्रु (श्रु) + अ- (निषेध)
Formनञ्-तत्पुरुषभावः; पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषणम् (संवृतः इत्यस्य)
पक्षिभिःby birds
पक्षिभिः:
TypeNoun
Rootपक्षिन्
Formपुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन
अपिeven, also
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formनिपात (समुच्चय/अपवाद/अतिशयार्थ)
अनालोक्यःnot to be seen; not visible/observable
अनालोक्यः:
TypeGerundive
Rootअन्- + आ√लोक् (लोक्)
Formकृत्य (यत्/ण्यत्-प्रत्ययार्थकः); पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विधेय-विशेषणम् (उद्देशः)
स्यात्should be, ought to be
स्यात्:
TypeVerb
Root√अस्
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
Entities Mentioned
B
birds (as observers metaphor)C
council participants (implied)FAQs
Acoustic security (no sound leakage) and visual security (no observation—even by birds).
Secure facilities for sensitive meetings: controlled access, soundproofing, and protection against surveillance.