Sutra 2

Devanagari script

अर्थ्यप्रतीकाराः कारुशासितारः संनिक्षेप्तारः स्ववित्तकारवः श्रेणीप्रमाणा निक्षेपं गृह्णीयुः ॥ कZ_०४.१.०२ ॥

Transliteration

arthyapratīkārāḥ kāruśāsitāraḥ saṃnikṣeptāraḥ svavittakāravaḥ śreṇīpramāṇā nikṣepaṃ gṛhṇīyuḥ

Translation

Those who provide restitution/compensation (arthyapratīkārāḥ), supervisors of artisans (kāruśāsitāraḥ), authorized custodians of deposits (saṃnikṣeptāraḥ), and solvent craftsmen acting on their own capital (svavittakāravaḥ)—with the guild as witness/standard (śreṇīpramāṇā)—may accept deposits (nikṣepa).

Word by Word

• अर्थ्यप्रतीकाराः: those who make monetary restitution/repayment
• Type: Noun
• Root: अर्थ्य + प्रतीकार
• Form: प्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; अर्थ्य- (अर्थसम्बन्धी/धनसम्बन्धी) + प्रतीकार (प्रतिदान/प्रतिफल/प्रतिसाधन)

• कारुशासितारः: superintendents/overseers of artisans
• Type: Noun
• Root: कारु + शासितृ
• Form: प्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; कारु (कारीगर/शिल्पी) + शासितृ (शास् धातोः तृ-प्रत्ययान्तः: नियन्ता/अध्यक्षः)

• संनिक्षेप्तारः: depositors; those who place deposits
• Type: Noun
• Root: सम् + नि + क्षिप्
• Form: प्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; कर्तरि तृ-प्रत्ययान्तः (निक्षेपं कुर्वन्ति/निक्षिपन्ति)

• स्ववित्तकारवः: those who operate with their own money/capital
• Type: Noun
• Root: स्व + वित्त + कार
• Form: प्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; स्ववित्त (स्वधनम्) + कार (कृ धातोः घञ्/ण्वुलादि-प्रत्ययार्थे: कर्ता/व्यवहर्ता); रूपम्: कारवः (कार-शब्दस्य प्रथमा-बहुवचनम्)

• श्रेणीप्रमाणाः: those recognized/validated by the guild (guild-authorities/standards)
• Type: Noun
• Root: श्रेणी + प्रमाण
• Form: प्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; श्रेणी (गिल्ड्/संघः) + प्रमाण (प्रमाणम्/प्रमाणभूतः)

• निक्षेपम्: a deposit; entrusted property
• Type: Noun
• Root: नि + क्षिप्
• Form: द्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः (प्रयोगे नपुंसकत्वं सामान्यं); ‘deposit’ अर्थे

• गृह्णीयुः: should accept/receive
• Type: Verb
• Root: ग्रह्
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; धातुः: ग्रह् (गृह्णाति)

Entities Mentioned

• śreṇī (guild)
• kāru (artisan)
• deposit custodian (saṃnikṣeptṛ)

More Details

FAQs

What is the regulatory logic of requiring ‘śreṇīpramāṇa’?

The guild provides verification and collective monitoring, lowering information asymmetry and enabling enforcement when individual custodians default.

Who is allowed to accept deposits, and why?

Authorized, supervised, and solvent actors—because deposits require fiduciary reliability and a traceable accountability chain.